ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ?

Published: Tuesday, October 18, 2022, 13:36 [IST]

ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ 90ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18ರಿಂದ 21ರವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ 90ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆಯನ್ನು ಇಂದಿನಿಂದ ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 195 ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಹಾಸಭಾವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ? ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ದೇಶಗಳಿಂದ ಪರಾರಿಯಾದವರನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಮನಿಸಬಹುದು.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋಲೀಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ 99ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ 75ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಈವೆಂಟ್‌ನ್ನು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಂದರ್ಭವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಗತಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ, ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಹ್ಮದ್ ನಾಸರ್ ಅಲ್ ರೈಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜುರ್ಗೆನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕೂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವರು.

ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಎಂದರೇನು?

ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್‌ ಠಾಣೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 195 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲಿಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 7 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬ್ಯೂರೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯೂರೋ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ್ನು 1923ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಭಾರತವು 1949ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1956ರಿಂದ ಸ್ವತಃ ಇಂಟರ್ಪೋಲೇಟ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು INTERPOLಗೆ ಡೆಪ್ಯುಟೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಪರಾಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ರೆಡ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವಂತೆ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ಗೆ ಕೇಳಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಇದೆ

ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಿಬಿಐ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿ ಭಾರತದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದಾಗ ಅಥವಾ ಅವನು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಾರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಲುಕ್‌ಔಟ್ ಅಥವಾ ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಾಂಟೆಡ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ ಎಂದರೇನು?

ವಾಂಟೆಡ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಿರುದ್ಧ ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ, ಆ ಅಪರಾಧಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಅಪರಾಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಆ ಅಪರಾಧಿಯ ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು, ಗುರುತು, ಬೆರಳಚ್ಚು, ಕಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ನೋಟೀಸ್ ಯಾವಾಗ ನೀಡಲಾಯಿತು?

1947ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೀಸರೊಬ್ಬರ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲ ನೋಟೀಸ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆಯ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಕೆಂಪು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪು ನೋಟೀಸ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಕಪ್ಪು, ಹಳದಿ, ಹಸಿರು, ಕಿತ್ತಳೆ, ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಇದುವರೆಗೆ ಇಂತಹ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೆಡ್ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಹೊರಡಿಸಲಾದ 33 ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪರಾರಿಯಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತವು ಒಟ್ಟು 780 ರೆಡ್ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ ಎಂದು ಪಿಟಿಐ ವರದಿಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 65 ಭಾರತೀಯ ಪರಾರಿಯಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ರೆಡ್ ನೋಟಿಸ್ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.