ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿಗೂಢ ತೇಲುವ ಸರೋವರ!ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹಾವುಗಳ ನೆಲೆ ಇದು
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿರುವ 'ಲೋಕ್ತಾಕ್ ಸರೋವರ' ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಫುಮ್ಡಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳ ರಾಶಿಯಾಗಿರುವ ಫುಮ್ಡಿಸ್ ಅನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಲೋಕ್ತಾಕ್ ಸರೋವರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ 'ಕೀಬುಲ್ ಲ್ಯಾಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ'. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಹಾಗೂ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ 'ಸಂಗೈ ಜಿಂಕೆ'ಗಳ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ ಇದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸರೋವರವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಲೋಕ್ಟಕ್ ಸರೋವರದ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೋಕ್ಟಕ್ ಸರೋವರದಂತಹ ಸರೋವರ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 287 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸರೋವರವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದರೆ, ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರರು ಗುಡಿಸಲುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ, ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಸರೋವರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಇದ್ದಾಗ ಮೇಲೇರುತ್ತವೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಸಹ ಇದರ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ನಿರಂತರ ಚಲನೆಯು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಣಿಪುರ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಒದಗಿಸಿದ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೈಬುಲ್ ಲಾಮ್ಜಾವೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು "ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯಾಗಿದೆ. ಈ ತೇಲುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ವೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾದಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿಗಳು ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅನೇಕ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಲೋಕ್ತಕ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ:
ಲೋಕ್ತಕ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಕೂಡಾ ಒಂದು. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವಾಗಿದ್ದು, 5.6 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಮಣಿಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳು 18 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಹಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವು ಭಯಾನಕ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪಗಳು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಾಗಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಇತರ ಹಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
ಲೋಕ್ತಕ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಉಭಯಚರಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಲೋಕ್ತಕ್ ಸರೋವರವು ಇಂದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸರೋವರದಾದ್ಯಂತ ತೇಲುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕೆಳಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ.
(ಬರಹ: ರಂಜಿತಾ ಆರ್.ಕೆ.)
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google