ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಿತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಭಾರೀ ಮಳೆ:ಈ ವಿಸ್ಮಯದ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ಇದು

ಈ ಜಗತ್ತು ವಿಸ್ಮಯಗಳ ಭಂಡಾರ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅದೆಷ್ಟೋ ವಿಸ್ಮಯಗಳು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನೇ ನಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಗಡಿಯಾರದ ಅಗತ್ಯ, ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಆಕಾಶವೇ ಅವರಿಗೆ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನಿತ್ಯ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಳೆ ಅಬ್ಬರ:

ಹೌದು, ಇಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಬಹುತೇಕ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ, ಗುಡುಗು-ಸಿಡಿಲಿನ ಆರ್ಭಟದೊಂದಿಗೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ '4 ಓ-ಕ್ಲಾಕ್ ರೈನ್' (4 O'Clock Rain) ಅಥವಾ 'ಸಂವಹನ ಮಳೆ' (Convectional Rainfall) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ನಿಗೂಢತೆ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನಂತೆ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಮೋಡ ರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸೇರಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುವ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ನಂಟು:

ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೇಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಬಿಸಿಲು ಇಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರ, ನದಿ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೀರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?

ಈ ನಿಗೂಢ ಮಳೆಯ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ:

ಬಾಷ್ಪೀಕರಣ (Evaporation): ಸಮಭಾಜಕದ ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಗರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೇವವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಾಖದಿಂದಾಗಿ, ನೀರು ವೇಗವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೇವಾಂಶವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಳೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸಂವಹನ (Convection): ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ಬಿಸಿಯಾದ ಗಾಳಿ ಹಗುರವಾಗಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ವಾತಾವರಣವು ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ತೇವಾಂಶವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಘನೀಕರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.

ಮಳೆಯ ಸಿಂಚನ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3 ರಿಂದ 5 ಗಂಟೆಯ ನಡುವೆ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಮೋಡಗಳು ನೀರಿನ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಲಾರದೆ ಮಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಫೋರ್‌ ಓ-ಕ್ಲಾಕ್ ರೈನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಖರತೆ: ಈ ಮಳೆಯು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಭೀಕರ ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಸಿಡಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ. ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಈ ಮಳೆಯು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅಬ್ಬರಿಸಿ, ನಂತರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶವು ಪುನಃ ತಿಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಮಳೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾಂಗೋ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ (Congo Basin), ಅಮೆಜಾನ್ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು (Amazon Rainforest) ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲವು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರು ಈ ಮಳೆಯ ಸಮಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, '4 ಓ-ಕ್ಲಾಕ್ ರೈನ್' ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಗಡಿಯಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಎಷ್ಟೊಂದು ನಿಖರ ಮತ್ತು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

(ಬರಹ: ರಂಜಿತಾ ಆರ್.ಕೆ.)

English summary

Rain Mystery: Heavy rains with thunder and lightning fall here every day at 4 pm secret behind 4 o clock rain.