ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ: ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರಾಣಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅಜಾರಾಮರ

ದೇಶದ 15ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಜುಲೈ 25ರಂದು ಅವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯದ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ಆಜಾದಿ ಕಾ ಅಮೃತ ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಚೇರಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ಯ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅವರ ನೆನಪು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸಾಹಸ, ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅವಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದು, ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಕಿತ್ತೂರು ಹಾಗೂ ವೀರರಾಣಿ ಹಾಗೂ ವೀರ ಯೋಧೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದೆ.

75 years of Independence
Significance of Railway stations in the struggle for Freedom
- Kittur Railway Station
Azadi ka Railway Station#Kittur #AzadiKaAmritMahotsav #IndiaAt75 #AzadiKiRailGadiAurStations @KarnatakaVarthe @DDChandanaNews https://t.co/J9SLBHlltC pic.twitter.com/gbR5NzOGKh

— South Western Railway (@SWRRLY) July 21, 2022

ಹೌದು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತೊದ್ದ ಹೋರಾಟಗಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದವು ಆದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಣಿ, ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು.

ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಕಥೆ ಬಹುತೇಕ ಝಾನ್ಸಿಯ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿಯಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಕೆಯನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರಾಣಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಚೆನ್ನಮ್ಮ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರ್ತಿ. ಅವರ ಸೈನಿಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಕಿತ್ತೂರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಚೆನ್ನಮ್ಮ 1778ರಲ್ಲಿ 23ರಂದು ಕಾಕತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ. ದೇಸಾಯಿ ವಂಶದ ರಾಜ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ಅವರನ್ನು(ಕಿತ್ತೂರನ್ನು ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು) ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಅವಳು ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಣಿಯಾದಳು. ಕಿತ್ತೂರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದನು ಅವರು 1824ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಮಗನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ರುದ್ರಸರ್ಜ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮಗುವನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ 'ಗ್ರಾಬ್ ಪಾಲಿಸಿ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಹರಪ್ ನೀತಿ ಜಾರಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ 1824ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಕಿತ್ತೂರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಕಿತ್ತೂರು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದೋಚುವ ನೀತಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಬೇಡಿ

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪನನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಆದರೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಲಾರ್ಡ್ ಎಲ್ಫಿನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಕಿತ್ತೂರು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದೋಚುವ ನೀತಿ ಜಾರಿ ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಬೊಕ್ಕಸ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 15 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೇನೆ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ

ಬ್ರಿಟಿಷರು 20,000 ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು 400 ಬಂದೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1824ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೇನೆ ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಏಜೆಂಟ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಠಾಕ್ರೆ ಕಿತ್ತೂರಿನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವನು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸಹಾಯಕ ಅಮಟೂರು ಬೆಳಪ್ಪನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು. ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸರ್ ವಾಲ್ಟರ್ ಎಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೋರಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದಾಗ, ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದ್ರೋಹ ಬಗೆದು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಬಾರಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಮುನ್ರೋ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಸೋಲಾಪುರದ ಸಬ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಮುನ್ರೋ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ತನ್ನ ಮಿತ್ರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಹೋರಾಡಿದಳು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವರನ್ನು ಬೈಲಹೊಂಗಲದ ಕಾರಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 1829ರಂದು ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ನಿಧನರಾದರು.

ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪ್ರತಿಮೆ

ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಿತ್ತೂರಿನ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರತಿಭಾ ದೇವಿಸಿಂಗ್ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2007ರಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ಗೌಡ್ ಅವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಿತು.
ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೋತರೂ ಆಕೆಯ ಪರಾಕ್ರಮ ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿತ್ತೂರು ಉತ್ಸವವು ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಿಂದ 24ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೈಲಹೊಂಗಲ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿ ಇದೆ. ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸಮಾಧಿಯು ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿದೆ.

English summary

Azadi ka amrit mahotsav: Remembering The Kittur Rani Chennamma check here kannada Kittur Rani Chennamma is considered Karnataka's pride as well as a symbol of valour. Her statues are installed across Karnataka,