ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 'ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್' ವಿವಾದ: ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಬಳಸಲು NCERT ನಿರ್ಧಾರ
9ನೇ ತರಗತಿಯ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮೊಹೆಂಜೋದಾರೋದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಂಚಿನ 'ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್' ಮೂರ್ತಿಯ ಮೂಲ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ, ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಹರಪ್ಪಾ ಯುಗದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಂಚಿನ ಮೂರ್ತಿಯ ಮೂಲ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಥವಾ ಮೂಲ ಚಿತ್ರವೇ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಸೋಮವಾರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆ ಕೇಳಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸಚಿವಾಲಯದ ಸೂಚನೆಯ ನಂತರ ಈ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. "ಒಂದು ವೇಳೆ 6ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಇದ್ದರೆ, 9ನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಅಥವಾ ರೀಟಚ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಮೇ 27 ರಂದು 'ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿಯ ಹೊಸ 6ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮೈಕೆಲ್ ಡ್ಯಾನಿನೋ ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭಿಕ ಪುಟದಲ್ಲಿಯೇ "ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್" ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಾಕಲು ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಮೂರ್ತಿಯು ನಗ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು "ವಿವಾದಾತ್ಮಕ" ಆಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಸೋಮವಾರ ವರದಿಯಾದಂತೆ, 9ನೇ ತರಗತಿಯ 'ಮಧುರಿಮಾ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ "ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್" ಎಂಬ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃಸಿದ "ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್" ಚಿತ್ರವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆ ಮೂರ್ತಿಯ ಭುಜದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಮುಂಡದ ಭಾಗವನ್ನು ಶೇಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ, ಆ ನರ್ತಕಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವೇನು?
"ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಗರ್ಲ್" ಚಿತ್ರವು ಕಳೆದ 25 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುರಳಿ ಮನೋಹರ್ ಜೋಶಿ ಅವರು ಅಂದಿನ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಎನ್ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಮೊಹೆಂಜೋದಾರೋದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನದ ವೇಳೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಇಂಚು ಎತ್ತರದ ಈ ಕಂಚಿನ ಮೂರ್ತಿಯು, ಕೂದಲನ್ನು ಬನ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಕೈಗೆ ಬಳೆಗಳು, ಬ್ರೇಸ್ಲೆಟ್ ಹಾಗೂ ಕೊರಳಿಗೆ ನೆಕ್ಲೇಸ್ನಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕರಕುಶಲತೆಯು ಆಕೆಯನ್ನು ಹರಪ್ಪಾ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜನರ ಸುಧಾರಿತ ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google