• search
ತ್ವರಿತ ಅಲರ್ಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ
ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿಸಿ  
For Daily Alerts

ದೀಪದಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೂಪ - ಆಕಾಶದೀಪ

By Staff
|


ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಅದು ವಿವರಿಸುವ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ :

ಏಕಾದಸ್ಯಾಂ ಪರೇರ್ದತ್ತಂ ದೀಪಂ ಪ್ರಜ್ವಾಲ್ಯ ಮೂಷಿಕಾ
ಮಾನುಷ್ಯಂ ದುರ್ಲಭಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪರಂ ಗತಿಂ ಅವಾಪ ಸಾ ।।

ವಿಷ್ಣುದೇವಸ್ಥಾನವೊಂದರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಇಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತಂತೆ. ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸುವ ತುಪ್ಪದ ದೀಪಗಳು ಆರಿದ ನಂತರ ಅದರಲ್ಲುಳಿದ ತುಪ್ಪವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಆ ಇಲಿಯ ನಿತ್ಯಕಾಯಕ. ಒಂದು ದಿನ ಇಲಿಗೆ ತುಂಬ ಹಸಿವಾಗಿತ್ತು, ದೀಪಗಳಿನ್ನೂ ನಂದಿಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಪ್ಪ ತಿನ್ನುವ ಅತಿಯಾಸೆಯಿಂದ, ಉರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿಯಿತು ಆ ನತದೃಷ್ಟ ಇಲಿ. ಧಗೆ ತಾಳಲಾರದೆ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಕುಣಿದಾಡಿತು, ಕೊನೆಗೆ ಸತ್ತೇ ಹೋಯಿತು. ಪರಮದಯಾಳು ಪರಮಾತ್ಮನಾದರೋ ಅದು ತನಗೆ ಇಲಿಯಿಂದಾದ ದೀಪಸೇವೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸತ್ತ ಇಲಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ಕರುಣಿಸಿ ಅತಿದುರ್ಲಭವಾದ ಮನುಷ್ಯಜನ್ಮವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ದಯಪಾಲಿಸಿದನಂತೆ!

ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದರಿಂದಾಗುವ ಸತ್ಫ-ಲ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾವೆ ಇನ್ನೇನು ಬೇಕು?

ದೀಪ ಬೆಳಗುವುದನ್ನು ನಾವು ನಿತ್ಯವೂ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದಲ್ಲಂತೂ ದೀಪಾವಳಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ದೀಪೋತ್ಸವವೈಭವದ ತನಕ ಲಕ್ಷಲಕ್ಷ ದೀಪಗಳನ್ನು ಉರಿಸುತ್ತೇವೆ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ತಿಮಿರಾಪಃ - ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಕತ್ತಲನ್ನೂ ತೊಳೆದು ಜಗವೆಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯವಾಗಲಿ ಎಂದು ದೀಪ ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು ಹರಸುತ್ತೇವೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ದೀಪದಾನದ - ಅಂದರೆ ದೀಪವನ್ನು ಉರಿಸಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುವ ಆ ಸತ್ಕರ್ಮದ - ಅರ್ಥ, ಆಶಯ, ಆಚಾರಗಳು ಪರಮೋಚ್ಚವಾದುವು.

ಅದರಲ್ಲೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದುದು ಆಕಾಶದೀಪ!

ಆಕಾಶದೀಪ ಸಹ ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದ್ದೇ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಅದೂ ದಾಮೋದರನಿಗೇ ಸಮರ್ಪಿತ. ಆಕಾಶದೀಪವನ್ನು ಉರಿಸುವಾಗ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಂತ್ರ ಹರಿಭಕ್ತಿವಿಲಾಸದ 16ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ (149ನೇ ಶ್ಲೋಕ). ಅದು ಹೀಗಿದೆ :

ದಾಮೋದರಾಯ ನಭಸಿ ತುಲಾಯಾಂ ಲೋಲಯಾ ಸಹ
ಪ್ರದೀಪಂ ತೇ ಪ್ರಯಚ್ಛಾಮಿ ನಮೋನಂತಾಯ ವೇಧಸೆ ।।

‘‘ತುಲಾ (ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಕಾರ್ತೀಕಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಮಕಾಲೀನವಾದುದು ಸೌರಮಾನ ಮಾಸ ತುಲಾ) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸಹಿತನಾದ (ಲೋಲ ಎಂದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ) ದಾಮೋದರನಿಗೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಅನಂತಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’’ - ಇದು ಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥ.

ದಾಮೋದರನಿಗೆ ದೀಪನಮನವು ಆಕಾಶದೀಪದ ಒಂದು ಆಶಯವಾದರೆ, ಆಗತಾನೆ ಮಹಾಲಯಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತು ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವ ‘ಪಿತೃ’ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಬೆಳಕಾಗಿ ಆಕಾಶದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಡುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೆಂಬ ಈ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಆಕಾಶದೀಪದ ಅಂತರಾರ್ಥ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವ ವಂಶೋದ್ಧಾರಕನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸತ್ವವನ್ನು ಕಂಡಾದರೂ ಪಿತೃಗಣಗಳು ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಲೇಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಕನ್ನಡ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಮೋನಿಯಲ್ಲಿ - ಉಚಿತ ನೋಂದಣಿ !

Oneindia ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್,
ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆಯಿರಿ

Notification Settings X
Time Settings
Done
Clear Notification X
Do you want to clear all the notifications from your inbox?
Settings X
X
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Oneindia sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Oneindia website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more