• search
  • Live TV
ತ್ವರಿತ ಅಲರ್ಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ
ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿಸಿ  
ತ್ವರಿತ ಅಲರ್ಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ
ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿಸಿ  
For Daily Alerts

ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರ

By Staff
|
ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರ

Kashmir in India Mapಭಾರತೀಯರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಮ್ಯ ಕನಸು‘ಕಾಶ್ಮೀರ’ ; ಅತಿದೊಡ್ಡ ದುರಂತವೂ ಕಾಶ್ಮೀರ! ಇದನ್ನು ವಿಪರ್ಯಾಸ ಅನ್ನುತ್ತೀರಾ, ವಿಧಿ ವಿಪರೀತ ಅನ್ನುತ್ತೀರಾ ? ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೆಮ್ಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಚೆಲುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ರಕ್ತಪಾತ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೊಳ್ಳದ ನೆತ್ತರ ಕತೆಗಳ ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿವೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಎಂದರೆ- ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸುರ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸೇಬು, ಶೀತಲ ಗಾಳಿ, ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರು... ಉಹ್ಞೂಂ.. ಕೋವಿ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಸವೆಸುತ್ತಿರುವ ಭಯಗ್ರಸ್ತ ಮುಖಗಳೇ ಕಣ್ಣೆದುರು ಕುಣಿಯುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಶ್ಮೀರ ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ ? ಇಂಥದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಲೇಖನಮಾಲೆ ದಟ್ಸ್‌ಕನ್ನಡಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಶಿಕಾರಿಪುರ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ಅವರ ಈ ಲೇಖನ ಮಾಲೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರ ಹೇಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಹೇಗಿತ್ತು ಗೊತ್ತಾ ? ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಸ್ವಾಗತ.

ನಮ್ಮ ಕಾಶ್ಮೀರ :ಲೇಖನ-9 (ಭಾಗ-1)

ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳ ಮದುವೆ

  • ಎಸ್‌. ಕೆ. ಹರಿಹರೇಶ್ವರ, ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ

Kashmiri style marriageಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಬಹುಬೇಗ ಗುರ್ತಿಸಲು ಸುಲಭ ಸಾಧನವೊಂದು ನಿಮಗೆ ಬೇಕೇ? ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಅದು- ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ‘ಮದುವೆ’! ಯಾವ ಜನಾಂಗವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಯಾವ ದೇಶವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಯಾವ ಕಾಲವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ‘ಮದುವೆ’ ಎಂಬುದು ನಾಗರಿಕ ಜೀವನದ ಒಂದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’. ಕ್ಷೇತ್ರಗಣಿತದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ : ಜನಾಂಗ, ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲ- ಈ ಮೂರು ಅಂಗಗಳು ನಾಗರೀಕತೆಯ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳು (ಡೈಮೆನ್‌ಶನ್ಸ್‌). ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಂದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ಮೂರೂ ಅವಶ್ಯಕ ಸಮನ್ವಯಾಂಶಗಳು (ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಟ್ಸ್‌). ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೇನೇ ‘ಮದುವೆ’ ಎಂಬ ಆ ‘ಬಿಂದು’ವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಲಿಸಿದಾಗ(‘ಝೂಂ’ ಮಾಡಿದಾಗ) ನಮಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದೇನು? ಆ ಜನಾಂಗ-ದೇಶ-ಕಾಲದ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳನ್ನ, ಒಳಗೊಂಡ ಜನರೆಲ್ಲರ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವೆಲ್ಲವನ್ನ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಪಟ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಾವಲಂಬೀ ಜನರಲ್ಲಿ , ಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ದೃಷ್ಟಿಗೂ ಮೀರಿ, ‘ಮದುವೆ’ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಜೀವನ- ಘಟ್ಟ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ಹಲವಾರು (ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹದಿನಾರು) ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’ಗಳನ್ನು ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಕಾಲ-ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ, ಇನ್ನಿತರವು ಅಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗೊಂದಲವಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ‘ಸಂಸ್ಕಾರ’ದ ವಿಧಿ-ನಿಷೇಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳಹೊಕ್ಕು , ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡುವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗೊಂದಲದ ಹೋಮಧೂಮವನ್ನು ಕವಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದೂ ಉಂಟು.

ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ, ವೇದಗಳ ಕಾಲ ಎಂದು ಯಾವ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೋ ಆಗ ಈ ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರ ಮತ. ಆಮೇಲೆ ನೋಡಿ ಈ ಮೂಲನದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಉಪನದಿಗಳು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಹರಿವ ನದಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಎಷ್ಟು ಅಗಲ ಆಳವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆಯೆಂದರೆ ನಂಬಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಡಾ.ಬೈದ್ಯನಾಥ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬುವರು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಿನಿಕ್‌ ರಿಚುಯಲ್‌ ಟ್ರಡಿಷನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ದ ಕ್ರುಸಿಬಲ್‌ ಆಫ್‌ ಟೈಂ’ (ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಅಡ್ವಾನ್‌ಸ್ಡ್‌ ಸ್ಟಡೀಸ್‌, ಸಿಮ್ಲಾ ಪ್ರಕಾಶನ, 1977) ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ , ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹದ ನೂರಾ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು (121) ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರದ ನೂರಾ ಹದಿನೈದು (115) ಆಕರಗಳನ್ನೂ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ, ಪುಟಗಳು 230-289 ರಲ್ಲಿ ) ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ಅವುಗಳ ಆರಣ್ಯಕಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು (ತೈತ್ತಿರೀಯ, ಶತಪಥ ಇತ್ಯಾದಿ), ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳು (ಆಶ್ವಾಲಾಯನ, ಬೌಧಾಯನ್‌, ಆಪಸ್ತಂಬ, ಹಿರಣ್ಯಕೇಶೀ, ಪಾರಸ್ಕರ. ಗೋಭಿಲ ಇತ್ಯಾದಿ) , ಕಾತ್ಯಾಯನ ಶ್ರೌತ ಸೂತ್ರ, ಆಪಸ್ತಂಬೀಯ ಮಂತ್ರಪಾಠ ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕೆಲವು; ಉಳಿದ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ, ಒಳನಾಡಿನ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಈ ಪಟ್ಟಿ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಗಂಗಾನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಶಿಕಲಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ವ್ಯಾಸಂಗದ ಅಂಗವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ‘ಒಕ್ಕಲಿಗರಲ್ಲಿ ಮದುವೆ’ ಸಂಪ್ರಬಂಧವು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರಿನ ಜನರ ರೀತಿ-ರಿವಾಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ.

***

Bride and groom exchanging garlandsಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಹೇಳುವ ರೀತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗಳು ಎಂಟು ಬಗೆ :

ಬ್ರಾಹ್ಮೋ ದೈವಸ್‌ ತಥೈವ ಆರ್ಷ :, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಸ್‌ ತಥಾ ಅಸುರ:।

ಗಾನ್ಧರ್ವೋ ರಾಕ್ಷಸಶ್‌ ಚೈವ ಪೈಶಾಚಸ್‌ ಚ ಅಷ್ಟಮೋ ಅಧಮ:।। ಮನು 3:21

‘1. ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿವಾಹ : ಕುಲಶೀಲ ಸಂಪನ್ನನಾದ ಯುವಕನಿಗೆ ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಅಲಂಕೃತೆಯಾದ ಸುಯೋಗ್ಯ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಹೋಮ-ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೊಡನೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡುವುದು.

2. ದೈವ ವಿವಾಹ : ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಾ ಋತ್ವಿಕನಿಗೆ ಸಾಲಂಕೃತಳಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.

3. ಆರ್ಷ ವಿವಾಹ : ವಧುವಿನ ತಂದೆಯು ವರನಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ವರನಿಗೆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು.

4. ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ವಿವಾಹ : ‘ಇವಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು’- ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪ್ರಜಾಧರ್ಮಪಾಲನೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರನಿಗೆ ವಿಧಿಯುಕ್ತವಾಗಿ ನೀಡುವುದು.

5. ಅಸುರ ವಿವಾಹ : ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು.

6. ಗಾಂಧರ್ವ ವಿವಾಹ : ವಧೂವರರು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣಯಿಗಳಾಗಿ ವಿವಾಹಿತರಾಗುವುದು.

7. ರಾಕ್ಷಸ ವಿವಾಹ : ಯುದ್ಧದಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು.

8. ಪೈಶಾಚಿಕ ವಿವಾಹ : ಕನ್ಯೆಯು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಕಪಟ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳೊಡನೆ ಶರೀರ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವುದು.’

- ಎದುರ್ಕಳ ಕೆ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಭಟ್‌, ‘ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯ’, ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಕಾಶನ, ಭಾಗಮಂಡಲ, 1955.

***

Traditionally dressed up bride and groom‘ಮದುವೆ’ ಎಂದೊಡನೆ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಥಟ್ಟನೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರು ತಮ್ಮ ‘ಸಪ್ತಪದಿ ಎಂಬ ವಿವಾಹ ಮಂಗಲ’(ಸತ್ಯ ಶೋಧನ ಪ್ರಕಟನ ಮಂದಿರ, 1951)ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ : ವಧುವನ್ನು ಬೇಡಿ ಬರುವಂತೆ ಆಪ್ತರನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಹರಿಹರನ ‘ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ’ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ವತಿ- ಪರಮೇಶ್ವರರ ವಿವಾಹ; ಗಂಡಿನ ತಂದೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ತಂದೆಯಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಂಪನು ತನ್ನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಶ್ರೀಮತಿ ವಜ್ರ ಜಂಘ್ಹರ ವಿವಾಹ ; ವಿವಾಹ ಮಂಟಪದ ವರ್ಣನೆಗೆ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ರುದ್ರಭಟ್ಟನ ‘ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಜಯ’ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶ್ರೀ ರುಕ್ಮಿಣೀ-ಕೃಷ್ಣ ವಿವಾಹ ; ವರನ ಮಂಗಳಾಚಾರಕ್ಕೆ ಅದೇ ‘ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಜಯ’ ಮತ್ತು ಆ ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ ; ವಧುವಿನ ಮಂಗಳಾಲಂಕಾರಕ್ಕೆ, ಸುಮಾರು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಾಗಚಂದ್ರನ ‘ರಾಮಚರಿತ ಪುರಾಣ’ದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮರ ವಿವಾಹ; ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಪಂಪನ ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ’ದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತವಾದ ಸುಭದ್ರಾ- ಅರ್ಜುನರ ವಿವಾಹ ; ಬಾಗಿಲು ತಡೆದ ವಿವರಗಳಿಗೆ, ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯ ‘ಭರತೇಶ ವೈಭವ’ದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸುಭದ್ರಾದೇವಿ- ಭರತರ ವಿವಾಹ ; ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆಂಡಯ್ಯನ ‘ಕಬ್ಬಿಗರ ಕಾವ’ದ ರತಿ- ಮನ್ಮಥರ ಮನೆವಾರ್ತೆ; ಹೆತ್ತವರ ಹಿತವಚನಕ್ಕೆ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಗ್ಗಲ ಕವಿಯ ‘ಚಂದ್ರ ಪ್ರಭ ಪುರಾಣ’ - ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಣಿ ಮುತ್ತುಗಳು ಇವೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಈ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಭಾರತದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅವನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಕೂಡ.

***

ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜನರ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಪಾಣಿ ಗ್ರಹಣಕ್ಕೂ, ಸಪ್ತಪದಿಗೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಇವೆರಡು ಮದುವೆಯ ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳೆಂದು ಹಲವು ಜನರ ಮತ. (ಉಳಿದವನ್ನು ಈ ಲೇಖನದ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವೆ) ಪಾಣಿಗ್ರಹಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಧೂವರರ ಸಂಭಾಷಣೆ ತುಂಬಾ ಕಾವ್ಯಮಯವಾದದ್ದು. ಆ ಮಂತ್ರಗಳ ಭಾವಾನುವಾದವನ್ನು ಪರಾಂಬರಿಸಿ:

ವಧುವಿಗೆ ವರನ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮಾತು :

ವಧು, ನೀನು ಬೆಳೆವಾಗ ಶುಚಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯಿತ್ತೆ-

ಹುಡುಗಿ, ನಿನ್ನನು ‘ಸೋಮ’ ವರಿಸಿದನು ಆಗ ;

ದಿನ ಕಳೆದು, ದನಿಯಾಡೆದು, ಕೊಟ್ಟೆ ಶೃಂಗಾರಕೆ ಮನವ-

ತರುಣಿ, ನಿನ್ನನಾವರಿಸಿದನು ‘ಗಂಧರ್ವ’ ಆಗ ;

ಪುಟಿದು ಚೈತನ್ಯದ ಬೆಂಕಿ, ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮದ ಸೆಳೆತ-

ಯುವತಿ, ನಿನ್ನ ಮೈಯುಂಡಾಯ್ತು, ‘ಅಗ್ನಿ’ ಆಗ ;

ಇದೋ ‘ನರ’ನು ಬಂದಿರುವ,

ನಿನ್ನೆದುರು ನಿಂದಿರುವ,

ಸರದಿಯಲಿ ನಾಲ್ಕರವ-

ನೀ ಆ ಮೂವರ ಒಡವೆ ಎನುವರೇನು ?

ನನಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ, ಮುಡುಪಾಗಿ ಕಾದಿರುವ,

ಪುಟವಿಟ್ಟ ಚಿನ್ನದ ಕೊಡುಗೆ ನೀ-

ಎನುವೆ ನಾನು !

(ಸೋಮ : ಪ್ರಥಮೋ ವಿವಿದೇ, ಗನ್ಧರ್ವೋ ವಿವಿದ ಉತ್ತರ: ।

ತೃತೀಯೋ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೇ ಪತಿಸ್‌ ತುರೀಯಸ್‌ ತೇ ಮನುಷ್ಯಜ:।।

ಸೋಮೋ ದದದ್‌ ಗನ್ಧರ್ವಾಯ, ಗನ್ಧರ್ವೋ ದದದ್‌ ಅಗ್ನಯೇ।

ರಯಿಂ ಚ ಪುತ್ರಾಶ್‌ ಚ ಅದಾದ್‌ ಅಗ್ನಿರ್‌ ಮಹ್ಯಂ ಅಥೋ ಇಮಾಂ ।।

- ಋಗ್ವೇದ 10: 85 : 40-41)

***

‘ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿರುವನ್‌’ ಎಂದು ಸುತ್ತಲೂ ಅರಸುತ್ತಿದ್ದೆಯಲ್ಲವೆ ನೀನು ?-

ಅವನು ನಾನು ನಾನೆ !

‘ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿರುವಳ್‌’ ಎಂದು ಎತ್ತೆತ್ತಲೋ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೆನಲ್ಲವೆ ನಾನು ?-

ಆ ಅವಳು ನೀನು ನೀನೆ !

ನಾ ಸ್ವರ್ಗ, ನೀ ಭೂಮಿ; ಋಕ್‌ ನೀನು, ನಾ ಸಾಮ;

ಗೀತ ನೀನಾದರೆ, ನಾ ಮಧುರ ಸಂಗೀತ ;

ನಾ ಮನಸು, ಮಾತು ನೀ ; ನಾ ದೀಪ, ನೀ ಬೆಳಕು ;

ಹೂವು ನಾನಾದರೆ, ಅದರಂದ ನೀ ಮಕರಂದ-

ಬಾ ಕೂಡಿ ಸಾಗೋಣ, ನಲಿದೊಲಿದು ಬೆಳೆಯೋಣ,

ಸಂತತಿಯ ಬೆಳೆಸೋಣ, ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖ ಮನದಣಿಯೆ

ಸವಿದು ಬಾಳೋಣ !

(ಅಮೋ ’ಹಂ ಅಸ್ಮಿ, ಸಾ ತ್ವಂ ;

ದ್ಯೌರ್‌ ಅಹಂ, ಪೃಥಿವೀ ತ್ವಂ ;

ಸಾಮಾಹಂ, ಋಕ್‌ ತ್ವಂ-

ತಾವೇಹಿ, ವಿವಾಹಾವಹೈ, ಸಹರೇತೋ ದಧಾವಹೈ

ಪ್ರಜಾಂ ಪ್ರಜನಯಾವಹೈ, ಪುತ್ರಾನ್‌ ವಿಂದಾವಹೈ...।।)

- ಹಿರಣ್ಯಕೇಶೀ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರ, ಪಾರಸ್ಕರ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರ)

***

ಪೂರ್ವಸೂರಿಗಳು ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರ
ಹೊಂಬೆಳಕ ಹೊನಲಿನ ಹೊನ್ನ ಪುಟ

ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅನುಭಾವಿ ಮಹಾದೇವಿ, ಲಲ್ಲೇಶ್ವರಿ
ಶಿಲ್ಹಣನ ಕಾವ್ಯ
ಮುಸ್ಲಿಂ ಋಷಿ ಅಲ್‌-ಬಿರೂನಿ ಕಂಡ ಕಾಶ್ಮೀರ
ಕಾಳಿದಾಸ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವನೇ ?
ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶಿವಶರಣರು
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಿಲ್ಹಣ ಬರೆದ ‘ಚೌರ-ಪಂಚಾಶಿಕಾ’ದಿಂದ ಆಯ್ದ ಪದ್ಯಗಳು
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹುಟ್ಟಿನ ಕತೆ
ಭುವಿ ಮೇಲಿನ ಸ್ವರ್ಗವೀ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಶ್ವದ ಮೇಲುಪ್ಪರಿಗೆ !






ಕನ್ನಡ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಮೋನಿಯಲ್ಲಿ - ಉಚಿತ ನೋಂದಣಿ !

ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿ ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿರಿ
Enable
x
Notification Settings X
Time Settings
Done
Clear Notification X
Do you want to clear all the notifications from your inbox?
Settings X
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Oneindia sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Oneindia website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more