ನೇಪಾಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ: ಮತದಾನ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತೆ?

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಇಂದು ಭಾನುವಾರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತದಾನ ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು 275 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 550 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೇಪಾಳದ ನಾಗರಿಕರು ಆಶಾಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ದೇಶದ 7 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 1.79 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಕಾರ, ನೇಪಾಳದ 22,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ 7ರಿಂದ ಮತದಾನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ 2,412 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮತದಾನವು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಲು ಒಂದು ವಾರ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನ 275 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು 7 ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆ 550 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 1.79 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳದ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು 275 ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ, 165 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಫಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 110 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಅನುಪಾತದ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಭಿನ್ನ

ನೇಪಾಳದ 7 ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಒಟ್ಟು 550 ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ 330 ಮಂದಿಯನ್ನು ಫಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ಟ್ ದಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ 220 ಮಂದಿಯನ್ನು ಅನುಪಾತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರ ಸಂಸತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಲಿದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರವೂ ಸ್ಥಿರತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ದಂಗೆ ಅಂತ್ಯವಾದಾಗಿನಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಧಾನಿ ತಮ್ಮ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಒಳಜಗಳಗಳೇ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಜನರು ಮತ ಹೇಗೆ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ?

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಮತದಾರರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮತಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮತಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳು ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಮತದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪಕ್ಷವು ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸುತ್ತದೆ.

1990 ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 32 ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ. 2008ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 10 ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನೇಪಾಳದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಎಲ್ಲಾ 77 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲು 2,76,000 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಶಾಂತಿಯುತ ಮತದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು 3 ಲಕ್ಷ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿರುವ ಒಟ್ಟು 2,412 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ 867 ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

English summary

Nepal Elections: More than 17.9 million people are eligible to vote in seven provinces across the Himalayan nation. Read more