ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಹಂಪಿಯವರೆಗೆ; ನೀವು ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ 12 ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಪವಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು

ಶ್ರೀರಾಮ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ದೇವರಲ್ಲ, ಆತ ಭಾರತೀಯರ ನಂಬಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಆದರ್ಶದ ಪ್ರತೀಕ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಭವ್ಯ ರಾಮ ಮಂದಿರ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಾರುವ, ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿರುವ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ 12 ರಾಮ ಮಂದಿರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಅಯೋಧ್ಯೆ ರಾಮ ಮಂದಿರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ

ಭಾರತದ ರಾಮ ಮಂದಿರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವುದು ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಅಯೋಧ್ಯೆ. ಸರಯೂ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ನೂತನ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯ ಮಂದಿರವು ಭಾರತೀಯರ 500 ವರ್ಷಗಳ ಕನಸಿನ ಸಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲರಾಮನ ಆಕರ್ಷಕ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಿಂದೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

2. ಭದ್ರಾಚಲಂ ಸೀತಾರಾಮಚಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ತೆಲಂಗಾಣ

ಗೋಧಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಭದ್ರಾಚಲಂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ದಕ್ಷಿಣದ ಅಯೋಧ್ಯೆ' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸರು (ಕಂಚರ್ಲ ಗೋಪಣ್ಣ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತಾಮಾತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

3. ಓರ್ಛಾ ರಾಮರಾಜ ದೇವಾಲಯ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ದೇವರಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ 'ರಾಜ'ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಏಕೈಕ ದೇವಾಲಯವಿದು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಓರ್ಛಾದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಪೋಲಿಸರಿಂದ 'ಗನ್ ಸಲ್ಯೂಟ್' (ಕುಶಾಲತೋಪು) ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಮನೆಯನ್ನೇ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿರುವುದು ಈ ಮಂದಿರದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.

4. ಕಾಲಾರಾಮ ದೇವಾಲಯ, ನಾಸಿಕ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

ರಾಮಾಯಣದ ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಂಚವಟಿ (ಇಂದಿನ ನಾಸಿಕ್) ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ 'ಕಾಲಾರಾಮ' (ಕಪ್ಪು ರಾಮ) ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

5. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಕುಂಭಕೋಣಂ, ತಮಿಳುನಾಡು

ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಗರಿ ಕುಂಭಕೋಣಂನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಂದಿರವು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ನಾಯಕರ ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸುಂದರವಾದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆ ಒಂದೇ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಭಕ್ತರ ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

6. ರಘುನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜಮ್ಮು ನಗರ

ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಚಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ರಘುನಾಥ ಮಂದಿರವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಗುಲಾಬ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಏಳು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.

7. ಕೋದಂಡರಾಮ ದೇವಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ರಾಮಾಯಣದ ನಂಟಿದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ವಿಜಯನಗರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸೊಬಗನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

8. ತ್ರಿಪ್ರಯಾರ್ ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವಾಲಯ, ಕೇರಳ

ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು 'ನಾಳಂಬಲಂ' (ನಾಲ್ಕು ದೇವಾಲಯಗಳ ದರ್ಶನ) ಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀರಾಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

9. ರಾಮ ಮಂದಿರ, ಭುವನೇಶ್ವರ, ಒಡಿಶಾ

ಒಡಿಶಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ಕೆಂಪು ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದರೂ, ಇಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ನಡೆಯುವ ಆರತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

10. ವೊಂಟಿಮಿಟ್ಟ ಕೋದಂಡರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ

ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಂದಿರವು ಚೋಳ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ಸುಂದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂದರೆ, ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ವಿಗ್ರಹವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

11. ತಿರುವಂಗಾಡ್ ಶ್ರೀ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಕೇರಳ

ಕೇರಳದ ತಲಶ್ಶೇರಿ (ಹಿಂದೆ ತೆಲ್ಲಿಚೆರಿ)ಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ಬ್ರಾಸ್ ಪಗೋಡ' (ಹಿತ್ತಾಳೆ ಚಾವಣಿಯ ಮಂದಿರ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಪರಶುರಾಮರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಲಾಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

12. ರಾಮಚೌರಾ ಮಂದಿರ, ಹಾಜಿಪುರ, ಬಿಹಾರ

ಬಿಹಾರದ ಹಾಜಿಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಂದಿರವು ರಾಮಾಯಣದ ಕಾಲದ ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನಕಪುರಕ್ಕೆ (ಸೀತಾ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ) ಹೋಗುವಾಗ ಶ್ರೀರಾಮನು ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿದ್ದನು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಭಾರತದ ಈ 12 ರಾಮ ಮಂದಿರಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಏಕತೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

English summary

Discover the top 12 famous Ram temples in India, from the majestic Ayodhya Ram Mandir to historic shrines in Hampi and Bhadrachalam. A complete spiritual guide.