ನಿಮ್ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ; ಅಫ್ಘಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯ ಹೀಗಿರುತ್ತಾ!?

Updated: Sunday, August 15, 2021, 15:41 [IST]

ಕಾಬೂಲ್, ಆಗಸ್ಟ್ 14: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂಟು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಳೆದೊಂದು ವಾರದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ತಾಲಿಬಾನ್ ಸಂಘಟನೆಯು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು CNN-News18 ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಬಲವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಾರ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. 1996 ಮತ್ತು 2001 ರ ನಡುವೆ ಭಾರತವು ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಭಾರತವು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಎರಡು ದಶಕಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ 9/11 ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತ ನೀಡಿದ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದಿರುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಇಲ್ಲಿದೆ ಓದಿ.

ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಯೋಜನೆ

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ತಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಕದನ ವಿರಾಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ಅರಿಂದಮ್ ಬಾಗ್ಚಿ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನಾವು ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಾಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಬಗ್ಚಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ 2020ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್ ಜೈಶಂಕರ್, "ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಎಲ್ಲಾ 34 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ 400ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಇದುವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲ", ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಥೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.

ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯದ ಯೋಜನೆ

ಭಾರತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕೇಂದ್ರಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಂಬಲದ ಮೌಲ್ಯವು 3 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವ ಅಥವಾ ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

2011 ಭಾರತ-ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂಕ ರಹಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೌಲ್ಯವು 1 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಲ್ಮಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ

ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹೆರಾತ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ 42MW ಸಲ್ಮಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಫ್ಘಾನ್-ಭಾರತ ಸ್ನೇಹ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಂದು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 2016ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ತಾಲಿಬಾನ್, ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದ ತಾಲಿಬಾನ್

ಕಳೆದ 2019ರಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತವು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಡುಜ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಿ -24 ದಾಳಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್‌ಗಳು ಪೋಸ್ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಲೈವ್‌ಮಿಂಟ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಭಾರತವು ನಾಲ್ಕು ಮಿ -24 ವಿ ದಾಳಿ ಚಾಪರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೂರು ಚೀತಾ ಲೈಟ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ದಾಳಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಜರಂಜ್-ದೇಲಾರಾಮ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆ

ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಘಟನೆಯ 218 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಜರಂಜ್-ದೇಲಾರಾಮ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತೊಂದು ಉನ್ನತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಗಡಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಜರಂಜ್ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. 150 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಖಾಶ್ ರುದ್ ನದಿಯಿಂದ ಜಲಾಂಜ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯದ ಡೆಲಾರಾಮ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇದು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಂದಹಾರ್, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಜನಿ ಮತ್ತು ಕಾಬೂಲ್, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಜರ್-ಐ-ಶರೀಫ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹೆರಾತ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಸಂಸತ್ತು

ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಫಘಾನ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಭಾರತವು 90 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ. 2015ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ಮೋದಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. "ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಬಾಲ್ಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರೂಮಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಜಂಜೀರ್‌ನಿಂದ ಟೈಮ್ಲೆಸ್ ಯಾರಿ ಹೈ ಇಮಾನ್ ಮೇರಾ ಯಾರ್ ಮೇರಿ ಜಿಂದಗಿ, ಪ್ರಾಣ್ ಶೇರ್ ಖಾನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಪಠಾಣ್, ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ಇದೆ," ಎಂದಿದ್ದರು.

ಸ್ಟೋರ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ

2016ರಲ್ಲಿ ಅಫಘಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಶ್ರಫ್ ಘನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತ ಸ್ಟೋರ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಅನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ 1800ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1919 ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಒಪ್ಪಂದದ ತಾಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1965ರವರೆಗೆ ಇದೇ ಕಟ್ಟಡವು ಅಫ್ಘಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಚೇರಿ ಆಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಅಗಾ ಖಾನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಿಂದ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ

ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಾಗ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಪುಲ್-ಇ-ಕುಮ್ರಿಯಿಂದ 220 ಕೆವಿ ಡಿಸಿ ಸರಬರಾಜು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಭಾರತೀಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ

ಭಾರತ 1972ರಲ್ಲಿ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವು ನೀಡಿತು. 1985ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 'ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳು' ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದವು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಜೈಪುರ ಪಾದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಗಡಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಾಕ್ಷಾನ್, ಬಲ್ಖ್, ಕಂದಹಾರ್, ಖೋಸ್ಟ್, ಕುನಾರ್, ನಂಗರ್‌ಹರ್, ನಿಮ್ರುಜ್, ನೂರಿಸ್ತಾನ್, ಪಾಕ್ತಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಾಕ್ತಿಕಾ ಸಹ ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತ ನೀಡಿದ ಸಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರ

ಭಾರತವು ನಗರ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ 400 ಬಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 200 ಮಿನಿ ಬಸ್‌ಗಳು, ಪುರಸಭೆಗಳಿಗಾಗಿ 105 ಯುಟಿಲಿಟಿ ವಾಹನಗಳು, ಅಫ್ಘಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಗೆ 285 ಮಿಲಿಟರಿ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ 10 ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಎಂಇಎ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಹಕವಾದ ಅರಿಯಾನಾ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.