CBSE 10ನೇ ತರಗತಿ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆ: ವಿಜ್ಞಾನದ 'ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕ' ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿದೆ ಟ್ರಿಕ್ಸ್

10ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಭಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಜೋರಾಗಿ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ 'ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕ' (Periodic Table) ವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಂಡಲೀವ್ ಅವರ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕ (Periodic Table) ಕೇವಲ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಒಂದು ನಕ್ಷೆ. ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಕಲಿಯಬಹುದು.

ಈ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ವೇಲೆನ್ಸಿಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಅಡಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 10ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಗಳಿಸಲು ಈ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ.

ವಿಭಜಿಸಿ ಕಲಿಯಿರಿ

ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ವಿಷಯವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ. ಹಾಗಾಗಿ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲಿಯಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ: ಇಡೀ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಕಲಿಯುವ ಬದಲು, ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಡ್ಡಸಾಲು (Period) ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಂಬಸಾಲನ್ನು (Group) ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯಿರಿ.

ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ: s, p, d ಮತ್ತು f ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ದೃಶ್ಯ ರೂಪದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಬೇಗನೆ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಹಂತ ಹಂತದ ಕಲಿಕೆ: ಮೊದಲು 1-20 ಧಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯಿರಿ. ಒಂದು ಭಾಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆನಪಾದ ನಂತರವೇ ಮುಂದಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ.

ನಿಮೋನಿಕ್ಸ್ (Mnemonics): ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಆಪ್ತಮಿತ್ರ

ಕಷ್ಟವಾದ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುವ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಾಕ್ಯಗಳೇ 'ನಿಮೋನಿಕ್ಸ್'. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ನಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ಸರಳ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದು ಇದರ ವಿಶೇಷತೆ.

ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು ಧಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡುವ ಸುಲಭ ಉಪಾಯ: ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ನಿಂದ ಫ್ಲೋರಿನ್‌ವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಲು ಈ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ:

"Happy Hector Likes Beer But Could Not Obtain Food"

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪದದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವು ಒಂದು ಧಾತುವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:
1. Happy (Hydrogen - H)
2. Hector (Helium - He)
3. Likes (Lithium - Li)
4. Beer (Beryllium - Be)
5. But (Boron - B)
6. Could (Carbon - C)
7. Not (Nitrogen - N)
8. Obtain (Oxygen - O)
9. Food (Fluorine - F)

ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಈ ರೀತಿಯ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೆದುಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸುಲಭ.

ಗುಂಪುವಾರು ಧಾತುಗಳಿಗೆ ನಿಮೋನಿಕ್ಸ್:

ಗುಂಪು 1 (Alkali Metals): H, Li, Na, K, Rb, Cs, Fr ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು: "Happy Little Naresh Kindly Rubs Cats Fur" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವು ಧಾತುವಿನ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುಂಪು 2 (Alkaline Earth Metals): Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Ra ಇದಕ್ಕಾಗಿ: "Be Mighty Can Strongly Bake Radish" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯಬಹುದು.

ಕೇವಲ ಓದುವುದಲ್ಲ, ಬಹು-ಸಂವೇದನಾ ವಿಧಾನ ಬಳಸಿ

ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಈ ಮೂರು ಸರಳ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ:

1. ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು : ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿನ ಸಂಕೇತ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ H) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಹೆಸರು (Hydrogen) ಬರೆಯಿರಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಲಭವಾದ ದಾರಿ.

2. ಹಾಡು ಮತ್ತು ಲಯ : ಧಾತುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿನಂತೆ ಅಥವಾ ರಾಗವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ. ರಾಗಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಷಯಗಳು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತುತ್ತವೆ.

3. ಖಾಲಿ ಕೋಷ್ಟಕ ಭರ್ತಿ: ಒಂದು ಖಾಲಿ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಇದು ಧಾತುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಇಡೀ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ. ಧಾತುಗಳ ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರೆ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರಿಯಾದ ವಿಭಜನೆ, ಮೋಜಿನ ನಿಮೋನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದರಿಂದ, ಕಠಿಣವೆನಿಸುವ ಈ ಕೋಷ್ಟಕವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

English summary

As the Class 10 Science board exam approaches, discover the best mnemonic tricks, visual division methods, and smart study tips to easily memorize the complex periodic table of elements.