ನಾಗ ಪಂಚಮಿ ವಿಶೇಷ: ಉತ್ತರಾಖಂಡದ 5ನೇ ಧಾಮ ಯಾವುದು ಗೊತ್ತಾ?

Updated: Tuesday, August 2, 2022, 11:24 [IST]

ಇಂದು ನಾಗ ಪಂಚಮಿ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ನಾಗ ಪಂಚಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಸರ್ಪ ಅಥವಾ ಹಾವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಭಕ್ತರು ನಾಗದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ನಾಗದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ತರಾಖಂಡವನ್ನು ದೇವ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಾಗದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸೇಮ್ ಮುಖೇಂ ನಾಗರಾಜನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದವರಿಗೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ನಾಗ ದೋಷವೂ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗತೀರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ 5ನೇ ಧಾಮ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನಾಗ ದೋಷ, ನಾಗರಾಜನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಹಲವಾರು ಜನ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಉತ್ತರಖಂಡದ ಚಾರ್‌ಧಾಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಧಾಮವೂ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗತೀರ್ಥ

ಸೇಮ್ ಮುಖೇಮ್ ನಾಗರಾಜ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ತೆಹ್ರಿ ಗಡ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಗತೀರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದ್ವಾರಕೆ ಮುಳುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ನಾಗರಾಜನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಂದರ್‌ನಿಂದ 14 ಅಡಿ ಅಗಲ ಮತ್ತು 27 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ನಾಗರಾಜನು ಕವಚವನ್ನು ಹರಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ನಾಗರಾಜನ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಂಶಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳ

ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ನಾಗರಾಜನ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಾಗರಾಜನ ಬಂಡೆಯಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಯು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೂ ರಾಮೋಲ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೇಮ್ ನಾಗರಾಜನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೊದಲು ಗಂಗೂ ರಾಮೋಲನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕಾಳಿಯನಾಗನನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗು ರಾಮೋಲ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿದನು. ಆದರೆ ಗಂಗು ರಾಮೋಲನು ಯಾವುದೇ ಅಲೆದಾಡುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು. ಆಗ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು, ಅದರ ನಂತರ ಗಂಗೂ ರಾಮೋಲನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಷರತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿದನು ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಕಾಳಿಂಗ ದಾಳಿ

ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಚೆಂಡು ಮಗುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಕೃಷ್ಣನು ಚೆಂಡನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನದಿಗೆ ಇಳಿದಾಗ, ಕಾಳಿಯ ನಾಗ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕಾಳಿಯ ನಾಗ್ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಉತ್ತರಕಾಂಡದ ರಾಮೋಲಗರ್ಹಿಗೆ ಬಂದು ಕಾಳಿಯನಾಗನಿಗೆ ತನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂಗ ಶಿಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸೇಮ್ ಮುಖೇಮ್ ನಾಗರಾಜ ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?

ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮೊದಲು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಗಡೋಲಿಯಾ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ರಸ್ತೆಯು ನ್ಯೂ ತೆಹ್ರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಲಂಬಗಾಂವ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸೆಮ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಲಂಬ್‌ಗಾಂವ್ ಮುಖ್ಯ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಎರಡೂವರೆ ಕಿ.ಮೀ.ವರೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ಮುಖೇಮ್ ಗ್ರಾಮವು ಸೇಮ್ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕರ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಮೋಲಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಗಢಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸೇಮ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಂಗು ರಾಮೋಲನ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.