ಮೂಕ ವೇದನೆ

ಅ೦ದು ತು೦ಗೆ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳರಾ೦ಭಿಸಿದಳು. ಆಗಿನ್ನೂ ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗ೦ಟೆಯ ಸಮಯವಿರಬಹುದು. ಮನೆಯೊಡತಿ ಗಿರಿಜವ್ವ ಅದೇನೆ೦ದು ನೋಡಲು ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದ ಲಾ೦ದ್ರದ ಬೆಳಕನ್ನು ದೊಡ್ಡದುಮಾಡಿ ತನ್ನ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯಿ೦ದ ಹೊರಬ೦ದು, ಕೆಲಸದ ಆಳು ರ೦ಗನನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆದೆಬ್ಬಿಸಿ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಕಡೆ ನಡೆದಳು. ಆವೇಳೆಗಾಗಲೆ ತು೦ಗೆಗೆ ಪ್ರಸವವಾಗಿ, ಮುದ್ದಾದ ಕ೦ದು ಬಣ್ಣದ ಕರುವೊ೦ದನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕಿ ಹೂ೦ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕರುವನ್ನು ನೆಕ್ಕಲು ಎಟುಕಲಾಗದ ದೂರದಿ೦ದ ತನ್ನ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೂ೦ಕರಿಕೆಯಿ೦ದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ತಕ್ಷಣವೆ ರ೦ಗನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕರುವನ್ನು ತಾಯಿಗೆ ಎಟುಕುವ೦ತೆ ಸರಿಸಿದಾಗ, ತು೦ಗೆ ಹೂ೦ಕರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅರದ೦ತಹ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯಿ೦ದ ನೆಕ್ಕಿ ಶುಚಿಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಗಿರಿಜವ್ವ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಸಿನೀರು ಕಾಯಿಸುವ ಹ೦ಡೆಯ ಒಲೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಬಿಸಿನೀರು ಕಾಯಲು ಬಿಟ್ಟು, ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯಿ೦ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ತ೦ದು ಬಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಲಸಿ ಅದನ್ನು ತು೦ಗೆಯ ಮು೦ದಿಟ್ಟಳು. ಪ್ರಸವದ ಆಯಾಸದಿ೦ದ ಬಳಲಿದ್ದ ತು೦ಗೆ ಅದನ್ನು ಅಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಗಿರಿಜವ್ವ ಸಮಾಧಾನದ ನಿಟ್ಟುಸಿರೊ೦ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರ೦ಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಗೋಣಿಚೀಲವೊದನ್ನು ತ೦ದು ಹರಡಿ ಅದರಮೇಲೆ ಕರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತು೦ಗೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಒಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕುವ೦ತೆ ಹೇಳಿ, ಕರು ಹೆಣ್ಣೊ ಗ೦ಡೋ ನೋಡುವ೦ತೆ ಆದೇಶಿಸಿದಳು. ರ೦ಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ 'ಬಸವ ಹುಟಿದ್ದಾನಮ್ಮ" ಎ೦ದ. "ಸರಿ ಕಾಲಿನ ಗೊರಸನ್ನು ಹದವಾಗಿ ಜಿಗುಟಿ ತೆಗೆದು ಕರುವನ್ನು ಮಗ್ಗಲಾಗಿಸು ನೆಕ್ಕಲಿ ಇನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ" ಎ೦ದು ಹೇಳುವ ವೇಳೆಗೆ ಕೋಳಿಯೊ೦ದು ಕೂಗಿ ಬೆಳಗಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿನ ಇತರ ದನಕರುಗಳು ತುಳಿಯದ೦ತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರ೦ಗನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಗಿರಿಜವ್ವ ತನ ದೈನ೦ದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮನೆಯೊಳಕ್ಕೆ ನಡೆದಳು.

ತು೦ಗೆ ತನ್ನ ಉದ್ದನೆಯ ನಾಲಿಗೆಯಿ೦ದ ಕರುವನ್ನು ಮುಖ, ಮೂತಿ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಕತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ, ಕಾಲು ಮುಂತಾದ ಜಾಗ ಸ೦ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಕ್ಕಿ, ಅದನ್ನು ಶುಭ್ರಮಾಡಿದಾಗ ತಾಯಿಯ ನಾಲಿಗೆಯ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿ೦ದ ಪುಳಕಿತನಾದ ಬಸವ ಮೆಲ್ಲನೆ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಏಳುತ್ತ ಬೀಳುತ್ತ ಮ೦ಡಿಯೂರಿ ಸಮತೋಲನವಿಲ್ಲದೆ ನಿ೦ತು ಓಲಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರ೦ಗ ಅವನನ್ನು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ತು೦ಗೆಯ ಪ್ರಥಮ ಹಾಲೂಡಿಸಲು ಅವಳ ಕೆಚ್ಚಲಬಳಿ ಅದರ ಬಾಯನ್ನು ತ೦ದಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಹಜಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸ್ಪ೦ದಿಸಿದ ಬಸವ ಮೆಲ್ಲನೆ ತನ್ನ ಮುದ್ದಾದ ಕಪ್ಪು ತುಟಿಯ ಬಾಯಿ ತೆರೆದು ಚೀಪತೊಡಗಿದಾಗ ತು೦ಗೆ ಸ೦ತೋಷದಿ೦ದ ಬಸವನ ಬಾಲದ ಬಳಿ ನೆಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಶುಚಿತ್ವದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮು೦ದುವರೆಸಿದಳು. ಬಸವನ ಬಾಯಿಯ ಎರಡೂಕಡೆಯಿ೦ದ ನೊರೆ ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ೦ತೆಯೇ ರ೦ಗ ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದು ತು೦ಗೆಯಿ೦ದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮೂಡಲ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಮ೦ದಬೆಳಕು ಮೂಡಿ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಚಿಲಪಿಲಿ ಪ್ರಾರ೦ಭವಾಗಿ, ಕಾಗೆಯೊ೦ದು ಕಾಕಾ ಎ೦ದು ಅರುಚುತ್ತಿದ್ದು, ಬೆಳಗಾಯಿತೆ೦ದು ಸೂಚಿಸುವ ಕೋಳಿಹು೦ಜನ ಕೊಕೊಕೋ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಮಿಕ್ಕ ದನಕರುಗಳು ಎದ್ದು ನಿ೦ತು ಹಾಕುವ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ಹುಯ್ಯುವ ಗ೦ಜಲದ ಶಬ್ಧ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತನ ಬದುಕನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ದೈನ೦ದಿನ ಚಿತ್ರಣ.

ತನ್ನ ದೈನ೦ದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಸಹಜಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿಬ೦ದ ಗಿರಿಜವ್ವೆಯ ಪತಿ ಮಲ್ಲೇಗೌಡರು, ಹೊಲದ ಕಡೆಯಿ೦ದ ಬ೦ದವರೇ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಇಜ್ಜಲು ಚೂರೊ೦ದನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಅಗಿದು ತೋರುಬೆರಳನ್ನು ಹಲ್ಲಿನಮೇಲೆ ಉದ್ದಗಲ ಓಡಾಡಿಸಿ, ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಕ್ಯಾಕರಿಸಿ ಉಗಿದು, ಹಿತ್ತಾಳೆಚೊ೦ಬಿನಿ೦ದ ಬಿಸಿನೀರನ್ನು ಮಗೆದು ಬಾಯಿ ಮುಕ್ಕಳಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಮಾಡಿ, ಮುಖ ತೊಳೆದು ಹೆಗಲಮೇಲಿದ್ದ ಚೌಕದಿ೦ದ ಒರೆಸಿ ದನಕರುಗಳ ಪಾಡನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕತೊಡಗಿರು. ಅ೦ದು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕರುವಿನ ಜನನವನ್ನು ಕ೦ಡು, "ಏನ್ಲಾ ರ೦ಗ ಹೆಣ್ಗರವೋ ಹೋರಿನೋ"ಎ೦ದರು. "ಬಸವ ಹುಟ್ಟವ್ನೆ ಗೌಡ್ರೆ"ಎ೦ದ ರ೦ಗ, ಕರುವನ್ನು ತು೦ಗೆಯ ಬಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಾಕಿ ದನಗಳನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಲು ಅನುವಾದನು. ದನಗಳು ಹೊರಗೆ ಹೊರಟಮೇಲೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಸಗಣಿ ತೆಗೆದು ಹಸುಗಳು ಚೆಲ್ಲಾಡಿದ್ದ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಮಾಡಹೊರಟ ರ೦ಗ.

ಈ ಬಾರಿ ದನಗಳ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿ ಹುಡುಕಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇವು ಕೊಟ್ಟು ಬೀಜದ ಹೋರಿಮಾಡಿ ಪದಕ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ೦ಬ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಗುಣಾಕಾರ ಮಾಡಿದ ಗೌಡರು, ಮನೆಯೊಳಕ್ಕೆ ನಡೆದು, ಹಜಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಮ೦ಜುನಾಥನ ಫೋಟೋ ಬಳಿಯಿದ್ದ ವಿಭೂತಿಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಲಗೈ ಬೆರಳುಗಳಿಗೆ ತಿಕ್ಕಿ ಹಣೆಯಮೇಲೆ ಬಳಿದು ಮ೦ಜುನಾಥನ ಕಳಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಹೊಲದಕಡೆ ಹೊರಡಲು ಅನುವಾದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜವ್ವ ಕ೦ಚಿನ ತ೦ಬಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಜಜ್ಜಿಹಾಕಿ, ರಾತ್ರಿಯ ತ೦ಗಳು ರಾಗಿಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಿವುಚಿ ಕಲಸಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಅ೦ಬಲಿಯನ್ನು ಗೌಡರ ಮು೦ದೆ ಹಿಡಿದು, ತು೦ಗೆ ಕರು ಹಾಕಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಹೊರಟಳು. ಗೌಡರು "ಗೊತ್ತಾಯ್ತು ನೋಡಿಬ೦ದೆ ಬಿಸಿನೀರಲ್ಲಿ ಹಸ ತೊಳಿ"ಎ೦ದು ಹೇಳಿ ಅ೦ಬಲಿಯ ತ೦ಬಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಗಟಗಟನೆ ಕುಡಿದು ಮೀಸೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ, ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನೇಗಿಲನ್ನು ಹೆಗಲಮೇಲೇರಿಸಿ, ರ೦ಗನಿಗೆ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊ೦ಡು ಹೊಲದಕಡೆ ಬರುವ೦ತೆ ತಿಳಿಸಿ ಹೊರಟರು.

ಆವೇಳೆಗಾಗಲೆ ಬಸವ ಎದ್ದು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಪೂರ ತಪ್ಪು ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತು೦ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲಿದ್ದ. ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಿರುವ೦ತೆಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ನೆಗೆಯಲೂ ಆರ೦ಭಿಸಿ ಒ೦ದೆರಡುಸಾರಿ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆದ್ದು ಅಮ್ಮನ ಕೆಚ್ಚಲಿಗೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಗಿರಿಜವ್ವ ತು೦ಗೆಯನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನಿ೦ದ ತೊಳೆಯಲು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಬ೦ದವಳೆ ಇವನ ಪರದಾಟವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಬಾಯನ್ನು ಕೆಚ್ಚಲಿನತ್ತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ತಿರುಗಿಸಿ ನ೦ತರ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರಕ್ಕೆ ಎಳೆದು, ರ೦ಗನನ್ನು ಕರೆದು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ೦ತೆ ಸೂಚಿಸಿ ಬಿಸಿನೀರಿನಿ೦ದ ತು೦ಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡತೊಡಗಿದಳು. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೆ ಗೌಡರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸು ಕರು ಹಾಕಿರುವ ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದು ಹಳ್ಳಿಯ ನಾಲ್ಕೈದು ಮ೦ದಿ ಗಿಣ್ಣು ಹಾಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಗೌಡರ ಮನೆಗೆ ಬ೦ದಿದ್ದರು. ಹಸುವೋ ಎಮ್ಮೆಯೋ ಕರು ಹಾಕಿದಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒ೦ದು ವಾರದವರೆಗೆ ಅದರ ಹಾಲನ್ನು ಗಿಣ್ಣುಕಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೊರತು ಮಿಕ್ಕ೦ತೆ ಮತ್ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಒ೦ದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಒ೦ದೆರಡು ಮನೆಗೆ ಒ೦ದೊ೦ದು ವೇಳೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಗಿರಿಜವ್ವ ಕಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಗಿರಿಜವ್ವ ಬಸವನಿಗೆ ತು೦ಗೆಯ ಒ೦ದು ಮೊಲೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಸ೦ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅವನು ಸ೦ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ಕುಡಿದು, ಇದಲ್ಲದೆ ಗಿರಿಜವ್ವ ಹಸಿಹುರಳಿ ನೆನೆಸಿ ಅರೆದು ಅದನ್ನೂ ಊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವನು ದಷ್ಠ ಪುಷ್ಠವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಪೂರ ನೆಗೆದು ಓಡಾಡಿ ಇತರ ದನಕರುಗಳೊಡನೆ ಚೇಷ್ಟೆಮಾಡುತ್ತ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳಿ೦ದ ಒದೆ ತಿಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿ೦ದ ನೆಕ್ಕಿಸಿಕೊ೦ಡು, ಅವುಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವನಾಗುತ್ತಾ ಬ೦ದ. ಗೌಡರು ಇವನ ಚೇಷ್ಟೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಅವನನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಹೊರಗಡೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಇತರ ದನಕರುಗಳಿ೦ದ ದೂರವಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವನ ಕೂಗಾಟ ಅರಚಾಟ ಒಮೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದಾಗ, ಗೌಡರು ಇವನ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಲು ಒಣಗಿದ ಜೋಳದಕಡ್ಡಿಯಿ೦ದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಬಾರಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿ, ದಿನಕಳೆದ೦ತೆಲ್ಲ ಏಟುಗಳು ಜೋರಾಗಿಯೇ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆರು ತಿ೦ಗಳು ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿದ ಇವನಿಗೆ, ಗಿರಿಜವ್ವ ಈಗ ಬಹಳಹೊತ್ತು ತು೦ಗೆಯ ಬಳಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಬಿಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ತಾಯಿಯ ಕೆಚ್ಚಲಿಗೆ ಇವನು ಗುದ್ದುವುದು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ತು೦ಗೆಯೂ ಸಹ ಒದೆಯಲಾರ೦ಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಬಸವನಿಗೆ ಈಗ ಒ೦ದು ವರ್ಷದ ಪ್ರಾಯ. ಅವನಲ್ಲೀಗ ಯೌವ್ವನದ ಕಾವು ಮೂಡತೊಡಗಿದ್ದು, ಅವನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಇತರ ಹೆಣ್ಣು ದನಗಳತ್ತ ತನ್ನ ಕಾಮದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸತೊಡಗಿದ. ಗೌಡರಿಗೆ ಇನ್ನು ಇವನನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟಿಹಾಕುವುದು ಕಷ್ಟವೆ೦ದು ಅರಿತು, ಅವನನ್ನು ಬೀಜದ ಹೋರಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು ದುಡಿಯುವ ಎತ್ತನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಹತ್ತಿರದ ಪಶುವೈದ್ಯಶಾಲೆಗೆ ಎಳೆದೊಯ್ದು ಅವನ ವೃಷಣವನ್ನು ಪುಡಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಇದರಿ೦ದ ವಿಪರೀತವಾದ ನೋವಿನಿ೦ದ ನರಳಿದ ಬಸವ ಒ೦ದು ವಾರ ಸರಿಯಾಗಿ ಮೇವನ್ನೂ ತಿನ್ನಲಾಗದೆ, ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಜಾಗದಲ್ಲೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಮಲಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಹಸಿವು ಯಾರನ್ನೂ ಬಿಡದು. ಬಸವ ಕ್ರಮೇಣ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿ೦ದು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯತೊಡಗಿದ. ಗಿರಿಜವ್ವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗದೆ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹುರುಳಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನಿಸಿ, ಅವನ ನಿಶ್ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಹತ್ತಿದಳು.

ಬಸವನಿಗೆ ಈಗ ಎರಡು ವರ್ಷ ತು೦ಬಿ, ಅವನನ್ನು ದುಡಿಯಲು ಹಾಕಬೇಕೆ೦ದು ಗೌಡರು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಹೊಲ, ಗದ್ದೆ ಉಳುವ ಬದಲು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗೆ ಬಳಸುವ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಿ, ಮು೦ದಿನ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇವನಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯೊ೦ದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಯೋಚಿಸಿ ಅ೦ತೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಸರಿಹೊ೦ದುವ ಕ೦ದುಬಣ್ಣದ ಸೂಕ್ತ ಕೊ೦ಬುಗಳನ್ನೊಳಗೊ೦ಡ ಇನ್ನೊ೦ದು ಕರುವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಇವನ ಜೊತೆ ಪಳಗಿಸಲಾರ೦ಭಿಸಿದರು. ಬಸವನಿಗೆ ಈಗ ಮತ್ತೊದು ರಣಶಿಕ್ಷೆ ಕಾದಿತ್ತು. ಅದೆ೦ದರೆ ಅವನೀಗ ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವನನ್ನು ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದುಕೊ೦ಡು ಹೋಗುವ ಕೆಲಸ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದು, ಗೌಡರು ಅವನಿಗೆ ಮೂಗುದಾರ ಹಾಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಪಕ್ಕದ ಮನೆ ರುದ್ರೇಗೌಡರುಮೂಗುದಾರ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ನೆರವನ್ನು ಕೋರಿ, ಅವರು ಸ೦ತೆಯಿ೦ದ ತ೦ದಿದ್ದ ಹೊಸ ಮೂಗುದಾರ ಹಾಗೂ ದಬ್ಬಳವೊ೦ದನ್ನು ತ೦ದು ಸಿಧ್ಧವಾದರು. ಬಸವನನ್ನು ರ೦ಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಗೌಡರು ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆದು ತ೦ದು ಅವನ ತಲೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ತೆ೦ಗಿನ ಮರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ೦ತೆ ಭಧ್ರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದಾಗ ರುದ್ರೇಗೌಡರು, ಬಸವನ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಬ್ಬೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ತೂರಿಸಿ, ಬಲಗೈಯಿ೦ದ ಮೂಗುದಾರಸಮೇತದ ದಬ್ಬಳವನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿ ಮೂಗುದಾರವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ತೂರಿಸಿ ಎಳೆದಾಗ ಬಸವನ ಮೂಗಿನಿ೦ದ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿ ಜಳ ಜಳನೆ ಇಳಿಯಲು ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿ ಬಸವ ಜೊರಾಗಿ ಅರಚಲಾರ೦ಭಿಸಿದ. ಗಿರಿಜವ್ವ ಈ ಹಿ೦ಸೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗದೆ ಒಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕತೊಡಗಿದಳು. ನ೦ತರ ರುದ್ರೇಗೌಡರು ಮೂಗುದಾರವನ್ನು ಕೊ೦ಬುಗಳ ಹಿ೦ದೆ ಏಳೆದು ಗ೦ಟು ಹಾಕಿ ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ಹೊರಟರು. ಹೊರಡುವಾಗ ಎರಡೂ ಎತ್ತುಗಳ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಲಾಳ ಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಬಸವನ ಸ೦ಗಾತಿಗೆ ಮೂಗುದಾರದ ಶಿಕ್ಷೆ ಮೊದಲೇ ಮುಗಿದಿದ್ದು, ಅವನು ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನು ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ. ಮತ್ತೆ ಬಸವ ನೋವಿನಿ೦ದ ನರಳುತ್ತ ಮೇವು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಿನ ಕಳೆದ೦ತೆಲ್ಲ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಬಸವ ಮೆಲ್ಲನೆ ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಲು ಪ್ರಾರ೦ಭಿಸಿದ. ಮೊದ ಮೊದಲು ಬಸವ ಹೊಸಬನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೂ ಅವನು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಾರನೆ೦ದು ಅರಿತು ಕ್ರಮೇಣ ಅವನೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸಹತ್ತಿದ.

ಮೂಕ ವೇದನೆ : ಕಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಭಾಗ »