ಇರಾನ್‌ನ ನೂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಪುತ್ರ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಆಯ್ಕೆ

ಟೆಹ್ರಾನ್: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ಭೀಕರ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆಯಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಅವರ ಪುತ್ರ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು ದೇಶದ ನೂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ (Supreme Leader) ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಇರಾನ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ (Middle East) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶೋಕಾಚರಣೆ

ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2026 ರಂದು ಟೆಹ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಕಚೇರಿ ಹಾಗೂ ನಿವಾಸವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಭಾರಿ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದವು. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 86 ವರ್ಷದ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿರುವ ಇರಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಏಳು ದಿನಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 40 ದಿನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಕಾಚರಣೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಭದ್ರತೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇನಾ ಪಡೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಾರಿವರು ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ?

56 ವರ್ಷದ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರು 1969ರಲ್ಲಿ ಮಶಾದ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು, ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯ 'ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್ಸ್' (IRGC) ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಆಡಳಿತದ ತೆರೆಯ ಹಿಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ನಾಯಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮೊಜ್ತಬಾ, ಇರಾನ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ (Paramilitary forces) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನೇಮಕದ ಹಿಂದಿನ ವಿವಾದ

ಇರಾನ್‌ನ ಶಿಯಾ ದೇವಪ್ರಭುತ್ವ (Theocracy) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 'ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್' ಹುದ್ದೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ, ಮಿಲಿಟರಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಇವರದ್ದೇ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವರೇ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇರಾನ್‌ನ 'ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್' (Assembly of Experts) ಸಮಿತಿಯು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳ (IRGC) ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಮೇರೆಗೆ ಇದೀಗ ಮೊಜ್ತಬಾ ಅವರನ್ನು ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ.

ಆದರೆ, ಈ ನೇಮಕವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. 1979ರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು (ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ) ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದೀಗ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಮಗನಿಗೆ ಏಕಾಏಕಿ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿರುವುದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮೊಜ್ತಬಾ ಅವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಆಗಲು ಬೇಕಾದ 'ಆಯತೊಲ್ಲಾ' ಎಂಬ ಉನ್ನತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಕುತೂಹಲ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಇರಾನ್ ತೀವ್ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೇನೆಯ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು ಈ ಕಠಿಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಬಲ್ಲ ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಯಕನೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಠಿಣ ನಿಲುವುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಮೊಜ್ತಬಾ, 2009ರ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತೀಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಈಗ ನೇರವಾಗಿ ಮೊಜ್ತಬಾ ಅವರ ಮೇಲಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡ ದಟ್ಟವಾಗಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನೂತನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದ, ಆದರೆ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಜ್ತಬಾ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಕಠಿಣ ನೀತಿಗಳನ್ನೇ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ.

English summary

Following the death of Ayatollah Ali Khamenei in a US-Israeli airstrike, his son Mojtaba Khamenei has been appointed as Iran's new Supreme Leader. Read the full report on his background and the geopolitical impact.