ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?, ಇಲ್ಲಿದೆ ಮೈನ್‌ ರೀಸನ್‌

ಜೈಪುರ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 6: ರಾಜಸ್ಥಾನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಫಲಿತಾಂಶವು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಆಡಳಿತರೂಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೋತು ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳು ಇವೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಿಶಾಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಹೆಣೆಯುವಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮತ ಹಂಚಿಕೆಯು 2018 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 39% ರಿಂದ 71% ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ರಜಪೂತರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಮತಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಈ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿತು.

ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಮತ ಹಾಕುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಿಎಂ ಅಶೋಕ್‌ ಗೆಹ್ಲೋಟ್‌ ಹಾಗೂ ಸಚಿನ್‌ ಪೈಲಟ್‌ ಅವರ ಒಳಜಗಳವು ಜನರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ದೂರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ನೀಡಿದರೂ ಜನರು ಅದನ್ನು ನಂಬಲು ಮುಂದಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಾಹುಲ್‌ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಭಾರತ್‌ ಜೋಡೋ ಯಾತ್ರೆ ಕರ್ನಾಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪಕ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಮೂವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಜಪೂತ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರಾಗಿದ್ದರು. ಬಿಜೆಪಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಮೇಲ್ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯೇ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.

ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಇತರ ಒಬಿಸಿಗಳು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಇದು 2018 ಚುನಾವಣೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿಂದುತ್ವ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರತಿ 10 ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಅದಕ್ಕೆ ಮತ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿತು.

ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ 90% (9%), ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಎಸ್‌ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಎಸ್‌ಟಿಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮತ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪಕ್ಷದ ಮತದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಬಿಸಿ ಮತವೂ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷವು ಕೇವಲ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜಾಟ್ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಜಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದಂತಿದೆ.

ಈ ಬಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎರಡರ ಮತ ಹಂಚಿಕೆಗಳು (ಕ್ರಮವಾಗಿ 2.84% ಮತ್ತು 0.23%) ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಇದು ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 30 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ 42 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಿಜೆಪಿಯು ಮಾರ್ವಾರ್ (ಜೋಧ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗ), ಮೇವಾರ್ (ಉದಯಪುರ ವಿಭಾಗ), ಮತ್ತು ಮೇರ್ವಾರಾ (ಅಜ್ಮೀರ್ ವಿಭಾಗ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 81 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 59 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಧುಂಧರ್ (ಜೈಪುರ ವಿಭಾಗ), ಬಗ್ಗದ್ ಮತ್ತು ಶೇಖಾವತಿ ಬೆಲ್ಟ್ (ಬಿಕಾನೇರ್ ವಿಭಾಗ), ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯ ಪ್ರದೇಶ (ಭರತ್‌ಪುರ ವಿಭಾಗ) ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಹರೋಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಿಂತ ಮತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಭಾರಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮತಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋಲಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತ್ ಆದಿವಾಸಿ ಪಕ್ಷ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಂತಹ ಉಪ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಮೊಂಡುತನದ ನಿರಾಕರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಲೋಕತಾಂತ್ರಿಕ ಪಕ್ಷ-ಆಜಾದ್ ಸಮಾಜ ಪಕ್ಷವು ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿತು. ಈ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಶದ ಹೊರತಾಗಿ, ಅವರು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಹಳೆಯ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ 25 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಗೋಚರವಾದ ಶ್ರೀಮಂತ-ಬಡವ ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿತ್ತು. ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರು (48%) ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಮತ ಹಾಕಿದರೆ, 45% ಬಡವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. ದಲಿತರನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಿಜೆಪಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಿಂತ ಮುಂದಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ.

English summary

Rajasthan assembly election was held and the result was announced on 3rd December. The ruling Congress has lost power. There are many reasons for this.