Ramadan 2026: ರಂಜಾನ್ ಉಪವಾಸದ ವೇಳೆ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಪಾಲಿಸಿ

Updated: Wednesday, February 18, 2026, 16:53 [IST]

ಬೆಂಗಳೂರು: ಪವಿತ್ರ ರಂಜಾನ್ ಮಾಸ ಇಂದಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸಮುದಾಯದವರು ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೆ ಅನ್ನ, ನೀರು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಾಡುವ ಈ ಉಪವಾಸವು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ದಿನಚರಿ, ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿದ್ರೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ರಂಜಾನ್ ಅನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಕಳೆಯಲು, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದ ಕಡೆಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆಹಾರ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರೆ, ರಂಜಾನ್ ಮಾಸವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.

ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗಿರಲಿ ಗಮನ

ಉಪವಾಸವು ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುವುದರಿಂದ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಪೋಷಣೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಆಯಾಸ, ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ (ಡಿಹೈಡ್ರೇಶನ್) ಅಥವಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ತಿಂಗಳು ಸಕ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಣೆ ಅಗತ್ಯ

ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಇಫ್ತಾರ್' (ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಊಟ) ಮತ್ತು 'ಸೆಹ್ರಿ' (ಉಪವಾಸ ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮಾಡುವ ಊಟ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ದೇಹವು ಉಪವಾಸದ ಆಯಾಸದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮರುದಿನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಪವಾಸದ ನಂತರ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೃದುವಾದ ಪೋಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಖರ್ಜೂರ ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಇಫ್ತಾರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಖರ್ಜೂರದಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಉತ್ತಮ.

ಕರಿದ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತ ಆಹಾರಗಳು ಬಾಯಿಗೆ ರುಚಿಯೆನಿಸಿದರೂ, ಅವು ಅಜೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಬದಲಿಗೆ, ಬೇಯಿಸಿದ ಅಥವಾ ಗ್ರಿಲ್ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿವೆ. ಮಸೂರ, ಬೀನ್ಸ್, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮೀನು ಅಥವಾ ಮಾಂಸದಂತಹ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ರಿಪೇರಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ. ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳು ಫೈಬರ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅಗಿದು ತಿನ್ನುವುದು ಹಾಗೂ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿರಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಊಟ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸ.

ಸೆಹ್ರಿ ಮತ್ತು ಇಫ್ತಾರ್‌ಗೆ ಮಾದರಿ ಆಹಾರ:

ಸೆಹ್ರಿಗಾಗಿ: ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಓಟ್ ಮೀಲ್ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ, ಆವಕಾಡೊ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧಾನ್ಯ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಹಸಿವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇಫ್ತಾರ್‌ಗಾಗಿ: 3 ಖರ್ಜೂರ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ. ನಂತರ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ಸೂಪ್ ಕುಡಿಯಿರಿ. ನಂತರ, ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಿಲ್ ಮಾಡಿದ ಮೀನು ಅಥವಾ ಚಿಕನ್ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಂದು ಅಕ್ಕಿ (Brown rice) ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾರವಾಗದೆ ಅಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಂಶ (Hydration) ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ?

ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಫ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ, ಹಾಗೂ ಸೆಹ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ, ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಆಯಾಸವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಚಹಾ ಅಥವಾ ಕಾಫಿಯಂತಹ ಕೆಫೀನ್-ಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ದೇಹದಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ. ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿಯಂತಹ ನೀರಿನಂಶವಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.

ಸೆಹ್ರಿ ಊಟವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ತಪ್ಪಿಸಬಾರದು. ಇದು ಇಡೀ ದಿನದ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ದೇಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಹ್ರಿ ಊಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ

ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಲಘುವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇಫ್ತಾರ್ ನಂತರ ವಾಕಿಂಗ್, ಸ್ಟ್ರೆಚಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಉತ್ತಮ.

ಸ್ಕ್ವಾಟ್ಸ್, ಪುಷ್-ಅಪ್‌ಗಳಂತಹ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಸ್ನಾಯುವಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಂಜಾನ್ ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಸಮಯವಲ್ಲ. ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರತ್ತ ಮಾತ್ರ ಗಮನವಿರಬೇಕು.

ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಇಫ್ತಾರ್‌ಗೂ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುನ್ನ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್). ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಘು ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಥವಾ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಿದ್ದರೆ, ಇಫ್ತಾರ್ ಊಟ ಜೀರ್ಣವಾದ 2-3 ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ

ರಂಜಾನ್ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಉಪವಾಸವಲ್ಲ, ಮಾನಸಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಣವೂ ಹೌದು. ಕುಟುಂಬ, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಕುರಾನ್ ಪಠಣ, ಧ್ಯಾನದಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಚಹಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ದಿನಗಳು ಕೆಫೀನ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ತಲೆನೋವು ಬರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೆಹ್ರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಪ್ ಕಾಫಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ 20 ನಿಮಿಷಗಳ 'ಪವರ್ ನ್ಯಾಪ್' (ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ನಿದ್ರೆ) ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಎಚ್ಚರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ, ಹೈಡ್ರೇಶನ್, ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರಂಜಾನ್ ಮಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಹುದು.

ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs):

1. ರಂಜಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಯಾವುದು?

ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯವೆಂದರೆ ಇಫ್ತಾರ್‌ಗೆ 1 ಗಂಟೆ ಮೊದಲು (ಲಘು ಕಾರ್ಡಿಯೋ/ಕೊಬ್ಬು ಕರಗಿಸಲು) ಅಥವಾ ಇಫ್ತಾರ್ ನಂತರ 2-3 ಗಂಟೆಗಳ ಬಿಟ್ಟು (ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ).

2. ಉಪವಾಸದ ವೇಳೆ ವಿಪರೀತ ಬಾಯಾರಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಸೆಹ್ರಿ ಊಟದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕರಿದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಬದಲಿಗೆ ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಮೊಸರಿನಂತಹ ನೀರಿನಂಶವಿರುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ಇಫ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಸೆಹ್ರಿ ನಡುವೆ ಕನಿಷ್ಠ 2 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ.

3. ರಂಜಾನ್ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?

ಹೌದು, ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಪಾಲಿಸಿದರೆ ರಂಜಾನ್ ತೂಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಯ. ಮಿತವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಸಕ್ಕರೆಯುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್-ಭರಿತ ಸೆಹ್ರಿ ಊಟದ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬು ಕರಗಿಸಬಹುದು.

4. ಸೆಹ್ರಿ (ಮುಂಜಾನೆಯ ಊಟ) ಮಾಡದೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಇಲ್ಲ, ಸೆಹ್ರಿ ಊಟವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ. ಇದು ಇಡೀ ದಿನದ ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಹ್ರಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ತಲೆನೋವು, ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲೀಯತೆ (ಅಸಿಡಿಟಿ) ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

5. ಉಪವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆನೋವು ಬರದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?

ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೆಫೀನ್ (ಟೀ/ಕಾಫಿ) ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ತಲೆನೋವು ಬರುವುದು ಸಹಜ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇಫ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸ ಆರಂಭಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಟೀ/ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ.