ಸುಪ್ರೀಂ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವು

ನವದೆಹಲಿ, ಆಗಸ್ಟ್ 4: ಡ್ರೀಮ್ 11 ನೀಡುವ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ (ಓಎಫ್‍ಎಸ್) ಕ್ರೀಡಾಸ್ವರೂಪವು ಸ್ಕಿಲ್‍ಗೇಮ್ ಆಗಿರದೇ ಜೂಜು ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷ ರಜಾಕಾಲದ ಅರ್ಜಿ (ಎಸ್‍ಪಿಎಲ್)ಯನ್ನು ಘನ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್, 2021ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಡ್ರೀಮ್ 11 ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 'ಗೇಮ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಿಲ್' ಆಗಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಾದವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಡ್ರೀಮ್ 11 ರ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಈಗ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾದಂತಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು (ಪಿಐಎಲ್) ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು. ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಆದೇಶಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಜೂಜಾಟ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.

ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತೊಂದು ಪಿಐಎಲ್ (ರವೀಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಚೌಧರಿ v/s ರಾಜ್ಯ) ದಲ್ಲಿ ಅದೇ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಎಫ್‍ಐಎಫ್‍ಎಸ್) ಚಾರ್ಟರ್ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ತಮ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಓಎಫ್‍ಎಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ನೈಜ-ಜೀವನದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮ್ಯತೆ, ನೈಜ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಂದ್ಯ, ಪಂದ್ಯದ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಪಂದ್ಯದ ಆರಂಭದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ತಂಡದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಲವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು, ಡ್ರೀಮ್ 11 ನೀಡಿರುವ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ನ ಆದೇಶವು ಡ್ರೀಮ್ 11 ನೀಡುವ ofs ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಡ್ರೀಮ್ 11 ರ ಸಹಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಹರ್ಷ ಜೈನ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, "ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಡ್ರೀಮ್ 11 ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಾ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುವ ನಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಾವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಇದು ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನುಡಿದರು.

ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಗೋಪಾಲ್ ಜೈನ್ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ, "ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಎಸ್‍ಎಲ್‍ಪಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದಾಗ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಎಸ್‍ಎಲ್‍ಪಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ. ಜೂಜಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್‍ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ಸ್ ಗಳು ಕೌಶಲ್ಯದ ಆಟಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸ್ವರೂಪಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಮಹೇಶ್ ಅಗರ್‍ವಾಲ್, "ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಡ್ರೀಮ್ 11 ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳು 'ಕೌಶಲ್ಯ'ದ ಆಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು' ಜೂಜು 'ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಡ್ರೀಮ್ 11 ನೀಡುವ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋಟ್ರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮರು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರಂನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡೆಯ ಡ್ರೀಮ್ 11 ಸ್ವರೂಪವು ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಏಕೈಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ-ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಉದ್ಯಮವು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಫ್‍ಐಎಫ್‍ಎಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯಯುತ ಆಟ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದರು.

English summary

Supreme Court, by its order dated 30th July 2021, has dismissed a Special Leave Petition (SLP) that alleged that the Online Fantasy Sports (OFS) format offered by Dream11 amounted to gambling, wagering and betting and is not a ‘Game of Skill’.