ಯಾವ ನಗರವನ್ನು ಭಾರತದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಜಲಗಾವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಭಾರತದ 'ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ರಾಜಧಾನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕೃಷಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಖಾಂದೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಜಲಗಾವ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48,000 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅಂದರೆ 118,000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು, ಬಿಸಿ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ತಾಪಿ ನದಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ನೀರು ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.

ಜಲಗಾವ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಸುಮಾರು 16% ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಎರಡು ಮೂರನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
45 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ಗೂ ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನವಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಪ್ ಇರಿಗೇಶನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದ ಜಲಗಾವ್ ಇಂದು ಬಾಳೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಜಲಗಾವ್ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ 2016ರಲ್ಲಿ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಇಂಡಿಕೇಶನ್ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ದೊರೆತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನೈನ್, ಬಸ್ರೈ, ರೋಬಸ್ಟಾ, ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಹಾಗೂ 'ಶ್ರೀಮಂತಿ' ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಳೆ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಲಗಾವ್ ಬಾಳೆ ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಈ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಗಾರಿಕೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆದಾಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿ ಸ್ಥಿರತೆಯಿಗೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಗಾವ್ ಬಾಳೆ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಬಾಳೆ ಚಿಪ್ಸ್, ಪೌಡರ್, ಜ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 1925ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಮರಾಠಾ ಸೇನೆಯ ಸೈನಿಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಬಾಳೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ತಂದು ಜಲಗಾವ್ನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಕೃಷಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮೂಲವಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.














Click it and Unblock the Notifications