ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ 25ರು ಏರಿಕೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟವುದೇ?

ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾತೈಲ ಬೆಲೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ ಈಗ ಸ್ಥಿರತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಡುವೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40% ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 25 ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಿಟಿಐ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರೀಟೈಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಭಾರತದಂಥ ತೈಲ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ಹೋಲ್ ಸೇಲ್ ಆಗಿ ಡೀಸೆಲ್ ಖರೀದಿಸಿ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆ, ಇನ್ನಿತರ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಬೃಹತ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್, ಬಸ್, ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ ಬೀಳಲಿದ್ದು, ಈ ಹೊರೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಅಂದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಯಮಿತ, ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಜಿಯೋ-ಬಿಪಿ(ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಇಂಧನ ಘಟಕಗಳು, ನಯಾರಾ ಎನರ್ಜಿ, ಶೆಲ್ ಮುಂತಾದ ಖಾಸಗಿ ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದ ಡೀಸೆಲ್ ಖರೀದಿಸಿ ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ರೀಟೈಲ್ ಇಂಧನ ದರ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ

ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಇಂಧನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರೀಟೈಲ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ನಯಾರಾ ಎನರ್ಜಿ, ಜಿಯೋ-ಬಿಪಿ ಮತ್ತು ಶೆಲ್‌ನಂತಹ ಖಾಸಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು, ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಸತತ ಏರಿಕೆ ಕಂಡರೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ, ಇನ್ನು ದಾಖಲೆಯ 136 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇಂಧನ ದರ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡಿಲ್ಲ.

2008 ರಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ರಿಲಯನ್ಸ್

2008 ರಲ್ಲಿ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮಾರಾಟವು ಬಹುತೇಕ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ 1,432 ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬೆಲೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳತ್ತ ತಿರುಗುವುದರಿಂದ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ನಷ್ಟವು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 122.05 ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಅದೇ ಇಂಧನದ ಲೀಟರ್ ಬೆಲೆ 94.14 ರೂ. ಇದೇ ರೀತಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ 86.67 ರೂ, ಆದರೆ ಬೃಹತ್ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದರ ಬೆಲೆ ಸುಮಾರು 115 ರೂ.

ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಯಾವಾಗ?

ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ PSU ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ನವೆಂಬರ್ 4, 2021 ರಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ನ ಚಿಲ್ಲರೆ(retail) ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಲ್ಲ, ಈ ಕ್ರಮವು ಐದು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಪಿ) ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದರೂ, ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಳಿಕವೂ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ, ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

Nayara Energy, Jio-bp ಮತ್ತು Shell ನಂತಹ ಖಾಸಗಿ ಇಂಧನ ರೀಟೈಲ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸದಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ದರಗಳು ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOC), ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BPCL) ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (HPCL) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರ ದರ ಸುಮಾರು 25 ರೂಪಾಯಿ ಏರಿಕೆ

ಆದರೆ ಈಗ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತೈಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಖರೀದಿದಾರ/ಬಳಕೆದಾರರಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬಸ್ ಫ್ಲೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತಹ ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಕಪ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ದರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರ ದರ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಬೆಲೆ ನಡುವೆ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 25 ರೂಪಾಯಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತುಂಬಲು ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. ಇದು ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ನಿರೀಕ್ಷಿತ.

ಇಂಧನ ಮಾರಾಟವು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಜಿಗಿದಿದೆ

ಖಾಸಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮಾರಾಟ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದರೂ, PSU ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 1 ರಿಂದ 15 ರವರೆಗೆ 3.53 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ 32.8 ಶೇಕಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮಾರಾಟವು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 23.7 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 1-15, 2019 ರ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಂತ 17.3 ಶೇಕಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ತೈಲ ಸಚಿವ ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿ ಕಳೆದ ವಾರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟವು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಜಿಗಿದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮೂಲಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರಿಂದ ಮಾರಾಟವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
****

ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದ್ಧ

ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ರಿಲಯನ್ಸ್ ತನ್ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು Jio-bp ವಕ್ತಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಯಾರಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ 6,510 ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, Jio-bp 1,454 ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದ 81,699 ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 90 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು PSUಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.

2008 ರಲ್ಲಿ, PSU ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಅಂತಹ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, PSU ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ದಾಸ್ತಾನು ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಈಗ ಗಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಫೈನಿಂಗ್ ಮಾರ್ಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ನಷ್ಟವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

English summary

In light of the almost 40% rise in oil prices in the international market, the price of diesel has been increased by Rs 25 per litre for bulk users, news agency PTI reported based on sources. It added that the retail prices at petrol pumps have not been revised.