Fact check: ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೃಶ್ಯಗಳು ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು?

ಹೊಸದಿಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 07: ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲೆ ರಷ್ಯಾ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಇಂದಿಗೆ 12ನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ದಾಳಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾದ ಹಲವಾರು ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲ ನಕಲಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳದ್ದೆಂದು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಹೀಗೆ 5 ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಉಕ್ರೇನ್ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಂದವು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಉಕ್ರೇನ್-ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಚೆಚೆನ್ಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಗ್ರೋಜ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು BBC ನ್ಯೂಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೆಚೆನ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಭೀಕರ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ನಗರ ವಿನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ವೇಳೆ ತೆಗೆದ ದೃಶ್ಯ ಇದಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡುವುದಾದರೆ, ವಸ್ತುವಿನ ಹಿಂದೆ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಆದರೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ. ಇದನ್ನು 2000 ರಲ್ಲಿ ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ಇಸ್ರೇಲಿ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೇಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರವಾದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತರಾದ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Fact check: All images barring one are not from the Russia-Ukraine war

ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಹುಡುಗಿಯದ್ದು. ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರ ಭಗ್ನ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಗುವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಚಿತ್ರವು ಉಕ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡಾನ್‌ಬಾಸ್‌ನ ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ YouTube ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಗಾಯಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಬಿಸಿ ಕೂಡ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವ ವರದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 24 ರಂದು ಆಕ್ರಮಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಪಡೆಗಳು ರಷ್ಯಾದ 146 ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, 27 ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು 26 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಯುದ್ಧ ಯಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಷ್ಯಾದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ವಿಡಿಯೊ. ಅಪಘಾತದ ಪರಿಣಾಮ ಪಲ್ಟಿಯಾದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಸೈನಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಬಹುದು.

ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಆಂಟಿ ಫೇಕ್ ನ್ಯೂಸ್ ವಾರ್ ರೂಮ್ (AFWA) ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಜನರನ್ನು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಉಕ್ರೇನ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದು 2021 ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಡ್ರಿಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಗು ನಿಂತಿರುವ ಫೋಟೋ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಆ ಹುಡುಗನ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವಶೇಷಗಳಿಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಮಗು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮಸೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಫೋಟೋವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಮಾಡುತ್ತಾ, ರಷ್ಯಾದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗಿಗೆ ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಫೋಟೋ ಉಕ್ರೇನ್ ನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊದಿಂದ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.

Fact Check

ಕ್ಲೇಮು

ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಫೋಟೋಗಳು ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ

ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿ

ಒಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿಲ್ಲ

Rating

Misleading
ಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮನವಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಲು [email protected] ಗೆ ಇಮೇಲ್ ಮಾಡಿ
Notifications
Settings
Clear Notifications
Notifications
Use the toggle to switch on notifications
  • Block for 8 hours
  • Block for 12 hours
  • Block for 24 hours
  • Don't block
Gender
Select your Gender
  • Male
  • Female
  • Others
Age
Select your Age Range
  • Under 18
  • 18 to 25
  • 26 to 35
  • 36 to 45
  • 45 to 55
  • 55+