UP Budget 2023: ‘ಅಮೃತ ಕಾಲ’ದ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಎಂದ ಸಿಎಂ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್!

ಲಕ್ನೋ ಫೆಬ್ರವರಿ 22: ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಸರ್ಕಾರ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಎರಡನೇ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಇಂದು (ಫೆ. 22) ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಯುಪಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 2023-24ರ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸುವಾಗ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು 2023-24ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಇಂದು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದು 'ಯೋಗಿ 2.0' ಅಥವಾ ಸಿಎಂ ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್‌ಗೆ 2ನೇ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆ.

2024 ರ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ 2024 ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 2023 ಯುಪಿ ಬಜೆಟ್ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕಾವ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರುದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸುರೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರು ಯಾವ ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯೋಣ.

* ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಗರಿಷ್ಠ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 3 ಮಹಿಳಾ ಪಿಎಸಿ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

*2017 ರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 46 ಲಕ್ಷ 22 ಸಾವಿರ ಕಬ್ಬಿನ ರೈತರಿಗೆ 1,96,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

*ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಥ್ನಾಲ್ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.

*ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮ್ಮನ್ ನಿಧಿ ಯೋಜನಡಿಯಲ್ಲಿ 2022-2023ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 51,639.68 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಡಿಬಿಟಿ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಿಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿಧಿಗೆ 20 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

*ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರೆಗಳು/ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2023-2024ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ -3600 ಕೋಟಿ ರೂ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ನೀತಿಗಾಗಿ 60 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

*ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ 6 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 12 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

*ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆರಂಭಿಕ ನೀತಿ -2020 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ, ಇಂಧನ, ಖಾದಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಸಾರಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

*ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾವು ಮತ್ತು ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಸಹಾಯ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರನ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 05 ಲಕ್ಷ, ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದ ಮೇಲೆ 04 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದ ಮೇಲೆ 03 ಲಕ್ಷ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನಿಬಂಧನೆ ಇದೆ.

*ಬುಂಡೆಲ್‌ಖಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆಗೆ ₹ 550 ಕೋಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ (ನಗರ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಚ್ 2017 ರಿಂದ 17.62 ಲಕ್ಷ ಮನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೀತಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 401 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ 85 ಕೋಟಿ 89 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

*ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ರಚಿತ ಸೇವೆಗಳ ನೀತಿ -2022 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 50,000 ಜನರು ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು 1,00,000 ಜನರು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

*ಹಾನ್ಸಿ ಲಿಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ -ವೇ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕೂತ್ ಲಿಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಯ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ 235 ಕೋಟಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಗೋರಖ್‌ಪುರ ಲಿಂಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋರಖ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು 200 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

*ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಬಡ ಜನರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆ ಅನುದಾನ ಯೋಜನೆಗೆ 150 ಕೋಟಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕನ್ಯಾ ಸುಮಂಗಲ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗೆ 15 ಸಾವಿರ ವರೆಗಿನ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

*ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಜಾನ್ ಅರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಫಲಾನುಭವಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ 05 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯೋಜನೆಗೆ 400 ಕೋಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಪ್ರಸ್ತುತ 32.62 ಲಕ್ಷ ನಿರ್ಗತಿಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿರ್ಗತಿಕ ವಿಧವೆಯರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅನುದಾನ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪಿಂಚಣಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

*ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾವಿನಲ್ಲಿ 15.81%, ಅತ್ಯಾಚಾರದಲ್ಲಿ 21.75% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ 9.17% ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

*ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ 45 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.

*ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿಗಾಗಿ 2,803 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಮುಖ್ಯ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗೆ 5,332 ಕೋಟಿ 50 ಲಕ್ಷ, ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗೆ 2,220 ಕೋಟಿ 20 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 3,400 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

*ಖಾಸಗಿ ಟ್ಯೂಬ್ ಬಾವಿ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 50 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ 2023-2024ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 100 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

*ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ/ರೈತ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ 2023-24ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 7,248 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ರಿಫ್ಲಕ್ಸ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆಗೆ 42 ಕೋಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಮದುವೆಗಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆಗೆ ₹600 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಇತರೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಬಡವರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮದುವೆ ಅನುದಾನ ಯೋಜನೆಯಡಿ ₹150 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ರಸ್ತೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ₹ 21,159 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ₹6,209 ಕೋಟಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

*ರಾಜ್ಯ ಔಷಧೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ₹20 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

English summary

UP Government has presented the Budget 2023-24. Finance Minister Suresh Khanna has made several important announcements. Here are the highlights of UP Budget.