ಸಪ್ತಪದಿ ತುಳಿಯದ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಮಾನ್ಯವಲ್ಲ: ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ನವದೆಹಲಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 05: ವಧು ಹಾಗೂ ವರ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಪ್ತಪದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲದ ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹವು ಸಿಂಧುವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಪತಿಯೊಬ್ಬರು ತನಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ನೀಡದೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದ ಪತ್ನಿ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ದಾಖಲಿಸದ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸ್ಮೃತಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು, "ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವಿವಾಹವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವುದು ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು 'ಗಂಭೀರ್ಯಗೊಳಿಸು' ಎಂಬ ಪದವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಮದುವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಮದುವೆಯು ಮಾನ್ಯವಾದ ಮದುವೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಮದುವೆಯಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಪದಿ ಸಮಾರಂಭವು ಮಾನ್ಯವಾದ ವಿವಾಹವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚಿನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಕಾಯಿದೆ 1955 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 7 ರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಅಂತಹ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಪದಿ (ಬೆಂಕಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವರ ಮತ್ತು ವಧು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು) ಸೇರಿದೆ, ಇದು ಏಳನೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಮದುವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2022 ರ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಮಿರ್ಜಾಪುರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ದೂರಿನ ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಪ್ತಪದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಕರಾರಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಹೊರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರಾದ ಸ್ಮೃತಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ವಿವಾಹವನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಂ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹಗೆತನದ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ತೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ತನಿಖೆ ನಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಪತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಬಳಿಕ ಸತ್ಯಂ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿ ಉನ್ನತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಸದಾರ್, ಮಿರ್ಜಾಪುರ ಅವರು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಸ್ಮೃತಿ ವಿರುದ್ಧದ ದ್ವಿಪತ್ನಿತ್ವದ ಆರೋಪಗಳು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಅದರ ನಂತರ ಸತ್ಯಂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2021 ರಂದು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2022 ರಂದು ಮಿರ್ಜಾಪುರದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಕರೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ದೂರು ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅವರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಅರ್ಜಿದಾರ ಪತ್ನಿಯ ಪರ ವಕೀಲರು, ಸತ್ಯಂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ವಿರುದ್ಧ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ನೀಡಿರುವ ದೂರು ಮತ್ತು ಸಮನ್ಸ್‌ ಆದೇಶವೇ ಹೊರತು ಬೇರೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

English summary

The Allahabad High Court said that a Hindu marriage without Saptapadi and other formalities is not valid because the bride and groom are married.