ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗಿರುವ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ: ಹೀಗೆ ಬಂದರೆ ದರ್ಶನ ಸುಲಭ
ಭಾರತವು 12 ಪವಿತ್ರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಶೈಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಪೂಜ್ಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ. ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹತ್ವ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ನಲ್ಲಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಕಾಡುಗಳ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಈ ದೇವಾಲಯ. ವಿಶಾಲವಾದ ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ-ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಆಲಯ ಇದು. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 3,296.31 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಆಕರ್ಷಕ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ:
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ:
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವನ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರು ಮತ್ತು ಭ್ರಮರಾಂಬ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುವ ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಳ ಇದು ಎನ್ನುವುದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದೊಳಗಿನ ದೇವಾಲಯ:
ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಲ್ಲಮಲ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಅರಣ್ಯ ರಸ್ತೆಗಳು, ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ ಈ ಅರಣ್ಯ. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಪರೂಪದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ಮಹತ್ವ:
ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ 12 ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಎರಡನೆಯವನು ಎಂಬ ಅಂಶ ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಮುನಿಸಿನ ನಂತರ ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ತಮ್ಮ ಮಗ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತರು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ದಂತಕಥೆ. ಪವಿತ್ರ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಶಿವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಪಾರ್ವತಿ ಭ್ರಮರಾಂಬಳಾದಳು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶೈಲವನ್ನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದ್ರಾವಿಡ ಕಲಾಕೃತಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ:
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡ ಕಲಾಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ ಮಂಟಪಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ:
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್: ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ದೇವಾಲಯ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಹವಾಮಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು:
ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ ಹಬ್ಬ. ಇದು ಶ್ರೀಶೈಲವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ ?:
ವಿಮಾನದ ಮೂಲಕ: ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಮುಖ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಎಂದರೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದು ಶ್ರೀಶೈಲಂನಿಂದ ಸುಮಾರು 215-220 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಬಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬ್ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ರೈಲು ಮೂಲಕ: ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮಾರ್ಕಾಪುರ ರಸ್ತೆ, ಸುಮಾರು 85 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನೂಲ್ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ: ಹೈದರಾಬಾದ್, ವಿಜಯವಾಡ, ಕರ್ನೂಲ್, ಗುಂಟೂರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳಗಳು :
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ವೇಳೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ತೆರಳಬಹುದು.
ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಗುಹೆಗಳು
ಸಾಕ್ಷಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಶಿಖರೇಶ್ವರಂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳ
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವು ನಿಯಮಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾಣ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಸುಂದರವಾದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ. ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ದೇವಾಲಯದ ಗಂಟೆಗಳು ಅಸಾಧಾರಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
(ಬರಹ: ರಂಜಿತಾ ಆರ್.ಕೆ.)
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google