India LPG Supply: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ? ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ವಿತರಣೆಯವರೆಗೆ ಸರಪಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಭಾರತವು ಇಂದು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಶೇ 55-60ರಷ್ಟು ಆಮದು (Import) ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆ ಅಥವಾ ದರ ಏರಿಕೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ? ವಿತರಣೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು?

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸುಮಾರು ಶೇ 60ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ವಿದೇಶಿ ಆಮದಿನಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಶೇ 40ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳಿಂದ (Middle East) ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) ಮತ್ತು ಕುವೈತ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರರು.

ಈ ಅನಿಲವು ಬೃಹತ್ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರು, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ, ಕಾಂಡ್ಲಾ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಎನ್ನೋರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಿಫೈನರಿಗಳು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವಾಗ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (ಜಾಮ್‌ನಗರ), ಭಾರತ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ (ಬಿಪಿಸಿಎಲ್‌), ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ (ಐಒಸಿಎಲ್‌) ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ (ಹೆಚ್‌ಪಿಸಿಎಲ್‌) ರಿಫೈನರಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಹೊರತೆಗೆದಾಗ ಅದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗೇಲ್‌ನಂತಹ (GAIL) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ.

ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ

ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಿಫೈನರಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಅನಿಲವನ್ನು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.

ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಮ್‌ನಗರದಿಂದ ಲೋನಿವರೆಗೆ ಇರುವ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅನಿಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.

ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯಾಗನ್‌ಗಳು: ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಗ್ಯಾಸ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಕ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬೃಹತ್ ಟ್ರಕ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು: ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು

ಸಗಟು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅನಿಲವನ್ನು ನಾವು ಬಳಸುವ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ತುಂಬುವ ಸ್ಥಳವೇ 'ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್'. ಇಲ್ಲಿ ಅನಿಲಕ್ಕೆ 'ಮರ್ಕಾಪ್ಟನ್' (Mercaptan) ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆಯ ದ್ರವವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮೂಲತಃ ವಾಸನೆರಹಿತ ಅನಿಲ, ಆದರೆ ಗ್ಯಾಸ್ ಸೋರಿಕೆಯಾದಾಗ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳ ತೂಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸೋರಿಕೆ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಟ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ನಿಂದ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳು ಟ್ರಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ (ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ) ಗೋದಾಮಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಾದ (OMCs) Indane, HP Gas, Bharat Gas ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಿತರಕರು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಬುಕಿಂಗ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯು (ಡಿಬಿಟಿಎಲ್‌) ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ. ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದಾಗ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯಡಿ (PMUY) ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಅನಿಲ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುವುದು. ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನಗಳಾದ ಬಯೋಗ್ಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಎಥನಾಲ್ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಕೆಲವು ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಸಿಟಿ ಗ್ಯಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ (ಸಿಜಿಡಿ): ಇದು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಅನಿಲ ಪೂರೈಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (PNG). ಬೆಂಗಳೂರಿನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಡಲಾಚೆಯ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಅನಿಲವು ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಸಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಅನಿಲ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಪೂರೈಕೆ ವೆಚ್ಚ ಇನ್ನುಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ದರಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರಾಮ್ಕೋ (Saudi Aramco) ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸಿಪಿ (Contract Price) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಈಗ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಅನಿಲ ನೀಡುವ ಪಿಎನ್‌ಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಬಂದ್‌ನಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್-ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಭಾರತದ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಹೃದಯಭಾಗವೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ "ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ" (Strait of Hormuz) ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದುದಾರ ದೇಶವಾದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಮೋಡವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ರಫ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಶೇ 20ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಈ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸರಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಬರಬೇಕಿದೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಯುಎಇ (UAE) ದೇಶಗಳಿಂದ ನಾವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನಿಲ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಅಗತ್ಯದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆಮದಿನ ಮೂಲಕವೇ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈಗ ಆಮದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಬಳಸಿ ದೇಶೀಯ ರಿಫೈನರಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಳಕೆ

ಭಾರತವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 33 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಬಳಸುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದಿನ ಶೇ 90ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಕತಾರ್ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ಅಂತಹ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಆಮದಿನ ಶೇ 85ರಷ್ಟು ಭಾಗವು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವು ಈಗ ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದ ಗಲ್ಫ್ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ 2.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಆಮದಿನ ಶೇ 10ರಷ್ಟನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿದೆ. ಇನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಾರ್ವೆ, ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ (ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ) ಆಮದನ್ನು ಭಾರತ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ 40ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ರಿಫೈನರಿಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವಂತೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಅನಿಲವನ್ನು ಮೊದಲು ಮನೆಬಳಕೆಯ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ, ಸಾರಿಗೆಯ ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುವ ಪಿಎನ್‌ಜಿಗೆ (PNG) ಶೇ 100ರಷ್ಟು ನೀಡಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯಾದ ನಂತರವೇ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿಗೆ ಅನಿಲ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಿಫೈನರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಬದಲಾಗಿ, ಕೇವಲ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ

ಸರ್ಕಾರವು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅನಿಲವನ್ನು ಮೊದಲು ದೇಶೀಯ (ಗೃಹಬಳಕೆಯ) ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಅತಿಥ್ಯ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪೂರೈಕೆ ಸಿಗದೆ ಈ ವಲಯವು ಕಂಗಾಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ಕೇಳುವ ವಿಮಾ ಕಂತುಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅನಿಲದ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ತುರ್ತು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಕೇವಲ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ, ರಷ್ಯಾ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ದೇಶಗಳಿಂದ ಅನಿಲ ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಬೇಕಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುವವರೆಗೆ ಅನಿಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.

English summary

India is the world’s second-largest LPG importer, Here is a complete explainer on how LPG reaches Indian homes, supply chains