ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ ಕಂಪನಿಯ HRA ಪಡೆಯಬಹುದಾ? ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸಬಹುದಾ?

ಕೆಲವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಂದೆಗೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಹಲವರು ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಏನೇ ಇರಲಿ. ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ ಎಚ್‌ಆರ್‌ಎ (HRA) ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದಾ? ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸರಳ ವಿವರಣೆ.

ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಒಡೆತನದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ನೀವು ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಭತ್ಯೆ (HRA) ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೀವು ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು ಅಷ್ಟೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಲ್ಲ. ಅದು ನಿಜವಾದ ಬಾಡಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ಆಗಿದ್ದರೆ ನೀವು ಇದನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ಕಂಪನಿ HRA ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ?

ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಆಂತರಿಕ ನೀತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. ನೀವು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ (ITR) ಫೈಲ್ ಮಾಡುವಾಗ ನೇರವಾಗಿ ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ನೆನಪಿಡಿ

1. ನಿಜವಾದ ವಹಿವಾಟು: ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ (Rent Agreement) ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ನೀವು ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ (Bank Transfer) ಮೂಲಕವೇ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಅದು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

2. ತಂದೆಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ: ನೀವು ಪಾವತಿಸುವ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಅವರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಬಾಡಿಗೆ ಆದಾಯ' (Rental Income) ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸುವ ತಂತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.

3. HRA ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ: HRA ವಿನಾಯಿತಿಯು ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಕಡಿಮೆಯೋ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ:

- ನಿಮಗೆ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸಿಗುವ HRA ಮೊತ್ತ.
- ನೀವು ಪಾವತಿಸುವ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ವೇತನದ (Basic Salary) 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಮೊತ್ತ.
- ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಾದರೆ ಮೂಲ ವೇತನದ 50%, ಇತರ ನಗರಗಳಾದರೆ 40%.

4. ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ನೀವು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ITR ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ನೀಡಿದ ಫಾರ್ಮ್-16 ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ITR ಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನೋಟಿಸ್ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಸರಿಯಾದ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು (ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್, ಒಪ್ಪಂದ) ಇದ್ದರೆ, ನೀವು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಈ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವೆಂದು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಯಾವಾಗ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ?

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ನಿಮ್ಮ HRA ಕ್ಲೈಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

- ಮಾಹಿತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ITR ನಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು (Employer) ನೀಡಿದ ಫಾರ್ಮ್-16 (Form 16) ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ.

- ಬಾಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ತಾಳೆ: ನೀವು ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ (ಮನೆ ಮಾಲೀಕರು) ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು 'ಬಾಡಿಗೆ ಆದಾಯ' ಎಂದು ತೋರಿಸದೇ ಇದ್ದರೆ, ಇಲಾಖೆಯು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೋಟಿಸ್ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.

- ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಬಾಡಿಗೆ: ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಡಿಗೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಮಾಲೀಕರ PAN ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬಹುದು.

- ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ತಪಾಸಣೆ (Random Scrutiny): ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.

ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಒಂದು ವೇಳೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿಮಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದರೆ, ಗಾಬರಿಯಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:

- ನೋಟಿಸ್ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ: ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ದೋಷಪೂರಿತ ರಿಟರ್ನ್ ಅಥವಾ Scrutiny) ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ.

- ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಬಾಡಿಗೆ ರಸೀದಿಗಳು, ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು (Bank Statement) ಸಿದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಲೈಮ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

- ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ: ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ 15 ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ (ನೋಟಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದಂತೆ) ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಉತ್ತರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ದೋಷಯುಕ್ತ ರಿಟರ್ನ್ (Defective Return) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

- ರಿವೈಸ್ಡ್ ರಿಟರ್ನ್: ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಐಟಿಆರ್ ಫೈಲ್ ಮಾಡುವಾಗ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು 'ರಿವೈಸ್ಡ್ ರಿಟರ್ನ್' ಫೈಲ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆತಂಕದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ

ನಿಮ್ಮ HRA ಕ್ಲೈಮ್ ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಪಾವತಿಸಿದ ಹಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿದ್ದರೆ (ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ), ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ತಮ್ಮ ಐಟಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಆದಾಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಐಟಿಆರ್ ಫೈಲ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಡತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.

ಬರಹ: ಭವಾನಿ ಭಟ್‌

English summary

Can You Claim HRA by Paying Rent: ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಗೆ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ ಕಂಪನಿಯ HRA ಪಡೆಯಬಹುದಾ? ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸಬಹುದಾ?. Can salaried employees claim HRA by paying rent to their father? Know the income tax rules, required documents, HRA exemption conditions, Form 16 mismatch issues, ITR filing process and what to do if you receive an Income Tax notice.