ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆ KPSC ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯಾರು ಅರ್ಹರು? ವೇತನ ಎಷ್ಟು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಮಾಹಿತಿ

ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ (KPSC) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಜನರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು (ಕೆಎಎಸ್, ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿ, ತಹಶೀಲ್ದಾರ್) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಲು ಹಲವರು ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹುದ್ದೆಗೆ ಯಾರು ಅರ್ಹರು? ಇವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ? ಇವರ ಅಧಿಕಾರ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ವೇತನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಎಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ? ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಇರುವವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕುರಿತು ತ್ವರಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳು

1. ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು
2. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 315 ರಿಂದ 323ನೇ ವಿಧಿ (ಭಾಗ 14)
3. ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗುವವರೆಗೆ (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು)
4. ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯ: ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ (Search Committee) ಶಿಫಾರಸು, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ಅಂತಿಮ ನೇಮಕ.
5. ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ: ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ವೇತನ (ಸರಿಸುಮಾರು ₹2,25,000 ಮೂಲ ವೇತನ).
6. ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ: ಕೇವಲ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ (ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ).
7. ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್: kpsc.kar.nic.in

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಂದರೆ ಯಾರು?

ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗವು (KPSC) ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನೇಮಕಾತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು 'ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ 'ಎ' ಮತ್ತು 'ಬಿ' ವೃಂದದ (ಗ್ರೂಪ್ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ) ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕೆಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಡಿವೈಎಸ್‌ಪಿ, ತಹಶೀಲ್ದಾರ್) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ತರವಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈ ಆಯೋಗದ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಆಯೋಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ನಾಯಕರೇ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಾತ್ರ

ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಾತ್ರವು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇವರು ಆಯೋಗದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೀತಿ-ನಿರ್ಧಾರಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯೋಗದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರ (Members) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ (Secretary) ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇವರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು

ಆಯೋಗದ ಸಭೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುವುದು, ಸಂದರ್ಶನ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು (Interview Boards) ರಚಿಸುವುದು, ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಆಯೋಗದ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದು ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಪದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರವಹಿಸುವುದು ಇವರ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿರಬೇಕು.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳು (Administrative powers)

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯೋಗದ ದೈನಂದಿನ ಆಡಳಿತ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಣಕಾಸು ವೆಚ್ಚಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೇಮಕಾತಿ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಧಿಸೂಚನೆ (Notification) ಹೊರಡಿಸಲು ಇವರ ಅನುಮೋದನೆ ಕಡ್ಡಾಯ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು

ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಯೋಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 316(2) ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ 62 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗುವವರೆಗೆ (ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು) ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು 58ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರೆ, ಅವರು ಕೇವಲ 4 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (62 ವರ್ಷ ತುಂಬುವವರೆಗೆ) ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರಬಹುದು.

ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಅರ್ಹತೆ: ಸಂವಿಧಾನವು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಇಂತಹದ್ದೇ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದವಿ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 316(1) ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಯೋಗದ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಐಎಎಸ್ (IAS) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು, ಅಥವಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ, ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರನ್ನು (Academicians) ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ: ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭಾಷೆ (ಕನ್ನಡ) ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಮರುನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮ: ಒಮ್ಮೆ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಪೂರೈಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದೇ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮರುನೇಮಕ (Re-appointment) ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಆಯೋಗದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ವಿಶೇಷ ಕವಚವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಅವರು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ.

ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ : ಹಿಂದೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈಗ, ಪಿ.ಸಿ. ಹೋಟಾ ಸಮಿತಿಯ (P.C. Hota Committee) ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನ್ವಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ರಾಜ್ಯದ 'ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ' (Chief Secretary) ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯು' (Search Committee) ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಿತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸು: ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಇಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು (ಶಾರ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್) ಸಕಾರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಂದ ಅಂತಿಮ ನೇಮಕ : ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ (Cabinet) ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಒಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 316 ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ ವೇತನ : ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ 'ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ' (Chief Secretary) ಅಥವಾ 'ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಾಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ' ವೇತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 7ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಅನ್ವಯ, ಇವರ ಮೂಲ ವೇತನವು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ₹2,25,000 ಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.

ಡಿಎ, ಎಚ್‌ಆರ್‌ಎ (DA, HRA): ಮೂಲ ವೇತನದ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ತುಟ್ಟಿಭತ್ಯೆ (DA) ಮತ್ತು ಅವರು ವಾಸಿಸುವ ನಗರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮನೆಬಾಡಿಗೆ ಭತ್ಯೆ (HRA) ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಉಚಿತ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸ (ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಭತ್ಯೆ) ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

1. ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನ, ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸೌಲಭ್ಯ.

2. ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು

3. ಉಚಿತ ದೂರವಾಣಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿವೃತ್ತಿ ಪಿಂಚಣಿ (Pension): ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಸೇವಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ (IAS ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ) ಮತ್ತು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಸೇವಾವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಕ ಮಾಸಿಕಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು (Pension) ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?

"ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?" ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ, ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಳಂಕರಹಿತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲ; ಇದು ದಶಕಗಳ ಸತತ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಮನ್ನಣೆ.

1. ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ: ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೇರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.

2. ದಶಕಗಳ ಅನುಭವ : ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರೆ ಸಾಲದು. ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 25 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ವಿಭಾಗೀಯ ಆಯುಕ್ತರು) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಪಾರ ಅನುಭವವಿರಬೇಕು.

3. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ: ನೀವು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ (Vice-Chancellor) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅನುಭವವಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ, ಕಾನೂನು, ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ ಗಣ್ಯರಾಗಿರಬೇಕು.

4. ಕಳಂಕರಹಿತ ಇತಿಹಾಸ : ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಂತ. ನಿಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಇರಬಾರದು. ಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಗೆ ಹೆಸರಾದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಹುದ್ದೆ ಒಲಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQs)

1. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದೇ? (Can the Governor remove the KPSC Chairman?)
ಇಲ್ಲ. ನೇಮಕ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗಿದ್ದರೂ, ಅವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅಧಿಕಾರ ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.

2. ಒಮ್ಮೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದವರು ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬರಬಹುದೇ?
ಇಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಮರುನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಬಹುದು.

3. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು?
2021ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

4. ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆ ಖಾಲಿಯಿದ್ದಾಗ ಆಯೋಗದ ಕೆಲಸಗಳು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹುದ್ದೆ ರಾಜೀನಾಮೆ, ನಿವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಖಾಲಿಯಾದರೆ, ಸಂವಿಧಾನದ 316(1A) ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಆಯೋಗದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು 'ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ' (Acting Chairman) ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಇವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

5. ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಬೇರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೇ?
ಇಲ್ಲ. ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಾಭದಾಯಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು (Office of Profit) ಅಲಂಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. (ಆದರೆ ಅವರು ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಸದಸ್ಯ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಲು ಅರ್ಹರಿರುತ್ತಾರೆ).

English summary

Chairman of KPSC is the head of Karnataka Public Service Commission. Learn about the role, powers, appointment process, tenure, duties and constitutional provisions.