ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಒದ್ದೆಯಾಗಿರುವುದು ಈ ಶಿವಲಿಂಗ!ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ ಸಾನಿಧ್ಯ ಇರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ
ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೆತ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಶಿವಲಿಂಗ ನೋಡುಗರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರವೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದರೆ ಈ ಲಿಂಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಸೋಜಿಗವೆಂದರೆ ಇದು ಸದಾ ತೇವವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಈ ಶಿವಲಿಂಗ ಇರುವ ಜಾಗ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ.
ನಾವಿಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ-ಬಡವಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ. ಹಂಪಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಶಿವಲಿಂಗ ಇದು. ಈ ಶಿವಲಿಂಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ನೀರಿನ ರಹಸ್ಯ ಅಂಶವೇ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಈ ಲಿಂಗವು ಸದಾ ತೇವವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಡವಲಿಂಗದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ :
ಬೃಹತ್ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬಡವಲಿಂಗವು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇದು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕಲ್ಲು, ನೀರು ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಶಾಂತ, ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ಬಡವಲಿಂಗವನ್ನು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಕೈಕ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಜಯನಗರದ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮತ್ತೊಂದು "ಏಕಶಿಲಾ ಅದ್ಭುತ"ವನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಬಡವಲಿಂಗವು 3 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು.
ಬಡವಲಿಂಗ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣ:
"ಬಡವಲಿಂಗ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೂಡಾ ಮನಮುಟ್ಟುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪದವು ಎರಡು ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. "ಬಡವ" ಎಂದರೆ ಬಡವನು ಮತ್ತು "ಲಿಂಗ" ಎಂದರೆ ಭಗವಾನ್ ಶಿವ. ಹಂಪಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಡ ರೈತ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ. ತನ್ನ ದಾರಿದ್ರ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ. "ಬಡವಿ" ಎಂಬ ಪದವು ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೂ, ಅವಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭವ್ಯವಾದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಸೂರ್ಯನ ನೇರ ಕಿರಣಗಳು:
ಇನ್ನು ಶಿವಲಿಂಗ ಇರುವ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಒಂದು ತೆರೆಯ ಮೂಲಕ ಒಳಬರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೃದು ಬೆಳಕಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿ, ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಛಾವಣಿ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೆರೆಯಿದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನ ನೇರ ಕಿರಣಗಳು ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಸರ್ವಜ್ಞ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ.
ಯಾವಾಗಲೂ ತೇವವಾಗಿರುವ ಲಿಂಗ:
ಬಡವಲಿಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇನೆಂದರೆ ಇದು ಸದಾ ನೀರಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಲಿಂಗದ ತಳಭಾಗವು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾ ಗಂಗಾ ನದಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುವಾಗ, ಆ ನದಿಯ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅದು ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ನದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅದರ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸಿ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ಬಡವಲಿಂಗವು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ತಳಭಾಗವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ನೀರು, ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸದಾ ಶಿವನು ಹಿಡಿದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ದೇವಾಲಯದ ವಿನ್ಯಾಸವು ನೀರು ಅಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಇದು ದೇವರ ಅವತಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಜೀವದಾಯಕ ನೀರಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ:
ಬಡವಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯವು 14ನೇ ರಿಂದ 16ನೇ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿಯಾಗಿತ್ತು.1565ರಲ್ಲಿ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಇದು ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನವು, ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯ. ಇದು ಕೂಡಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಲೇಬೇಕಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಕ್ರಿಯ ಪೂಜಾಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ಇದು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಹಂಪಿಯ ಕಠಿಣ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾಗುವಾಗ, ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬಂಡೆಗಳು ಹಳದಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆಗ ಬಡವಲಿಂಗದ ಕೊಠಡಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ತಳದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮಸುಕಾಗುತ್ತಿರುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
(ಬರಹ: ರಂಜಿತಾ ಆರ್.ಕೆ.)
Click it and Unblock the Notifications
Sign in with Google