ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ! ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭ
ಮಳೆಗಾಲದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಲಗಳು, ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾವು ವಿಷಕಾರಿ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80% ಹಾವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಇವುಗಳು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲ ಮಳೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ,ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಹಾವು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ನಾವು ತೋರುವ ಸಹಜ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಭಯ. ಈ ಭಯದ ಕಾರಣ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಜನ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ನಾವು ನೋಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾವುಗಳು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಅವು ಇಲಿ, ಹೆಗ್ಗಣ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡುವ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ?:
ಹಾವು ವಿಷಕಾರಿಯೇ ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಆಕಾರದಂತಹ ದೈಹಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, ಹಾವಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳು, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅದು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿರುಪದ್ರವ ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿಷಪೂರಿತ ಜಾತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಲಗಳನ್ನು ಸದ್ದು ಮಾಡುವಂತಹ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆ ಬಂದಾಗ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಘರ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.ಅವು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು :
ತಲೆಯ ಆಕಾರ:
ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ತಲೆಯ ಆಕಾರ. ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತ್ರಿಕೋನ ಅಥವಾ ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅದು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಬಳಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಆಕಾರವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಟಲ್ಸ್ನೇಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಪರ್ಹೆಡ್ಗಳಂತಹ ಪಿಟ್ ವೈಪರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ತಲೆಗಳನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ತ್ರಿಕೋನದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಯ ಆಕಾರ:
ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಪಾಪೆಗಳ ಆಕಾರ. ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಳು-ತರಹದ, ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಬೆಕ್ಕಿನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ದುಂಡಗಿನ ಪಾಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಪೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾವು ವಿಷ ಪೂರಿತವೇ ವಿಷ ರಹಿತವೇ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳು:
ಬಣ್ಣವು ಹಾವಿನ ವಿಷಕಾರಿ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸೂಚಕವಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳು ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಅಥವಾ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಅನೇಕ ನಿರುಪದ್ರವ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಂದ ಬಣ್ಣಗಳು ಅಥವಾ ಘನ ಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವೆಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಣ್ಣದ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಬಾಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು:
ಹಾವಿನ ಬಾಲವು ಅದರ ಪ್ರಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೂಚಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಹಾವಿನ ಬಾಲವು ಅದರ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಸುಳಿವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಾಟಲ್ಸ್ನೇಕ್ ಹಾವುಗಳ ಬಾಲದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ ಅಂಗವಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕಾಟನ್ಮೌತ್ ಮತ್ತು ಕಾಪರ್ಹೆಡ್ ಹಾವುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ಕೂಡ ರಾಟಲ್ಸ್ನೇಕ್ನಂತೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಅಂತಹ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಬಂದಾಗ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ದೂರವಿರುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತ.
ದೇಹದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರ:
ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳಿಗಿಂತ ಅನೇಕ ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆ:
ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ನಾಗರಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ಈ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆದರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗುವುದು: ಇಲಿ ಹಾವುಗಳು ಅಥವಾ ಗಾರ್ಟರ್ ಹಾವುಗಳಂತಹ ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆ ಬಂದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಈ ನಡವಳಿಕೆಯು ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
(ಬರಹ: ರಂಜಿತಾ ಆರ್.ಕೆ.)














Click it and Unblock the Notifications