• search
  • Live TV
ತ್ವರಿತ ಅಲರ್ಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ
ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿಸಿ  
ತ್ವರಿತ ಅಲರ್ಟ್ ಗಳಿಗಾಗಿ
ನೋಟಿಫಿಕೇಷನ್ ಅನುಮತಿಸಿ  
For Daily Alerts

ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಸಡಗರದ ವಿಜಯದಶಮಿ...

By Staff
|

* ದಟ್ಸ್‌ ಕನ್ನಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿ

ನಾಡಹಬ್ಬ ದಸರಾ ಆಚರಣೆಗೆ ರಂಗೇರಿದೆ... ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿವೆ. ಕೊಳ್ಳುವವರ ದಟ್ಟಣೆ ಅಪಾರ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡದ ತುಂತುರು ಮಳೆ... ಆಗಾಗ ಧೋ... ಎಂದು ಸುರಿವ ಭರ್ಜರಿ ಮಳೆ. ಮಳೆಯು ಹಬ್ಬದ ಸಡಗರಕ್ಕೆ ಅಂದದ ಸಿಂಚನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೇನೋ ಎಂಬ ಭಾಸ ಎಲ್ಲೆಡೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ದಸರಾ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಾಡಹಬ್ಬವಾಗಿ-ಸರ್ವಜನಾಂಗದ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ.

ದಸರಾ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬವಾದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದಸರಾ ಹಬ್ಬ ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಮೂಲತಃ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ವಿಜಯ ಸಾರುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆ. ದುರ್ಗಾ ಮಾತೆ(ಬನ್ನಿ ಮಹಾಂಕಾಳಿ)ಯು ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ದಿನ ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ವಿವರಣೆ. ರಾಮ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದಿನವೆಂದೂ ಈ ಹಬ್ಬ ಜನಜನಿತ.

ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಮರುದಿನದಿಂದ ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಹಚ್ಚವ ದೀಪ ಒಂಭತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ನಂದ(ಆರದಂತೆ)ದಂತೆ ಕಾಯುವುದು ನಿಯಮ. ನವರಾತ್ರಿಯ ಕಡೆಯ ದಿನದಂದು ಆಯುಧ ಪೂಜೆ, ಆಯುಧ ಪೂಜೆಯ ಮರುದಿನವೇ ಮಹಾನವಮಿ ಅಥವಾ ವಿಜಯ ದಶಮಿ. ಈ ಇಡೀ ಆಚರಣೆಯನ್ನೇ ದಸರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡದ್ದು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ದೀರ್ಘವಾದ-ವೈಭವೋಪೇತವಾದ ಉತ್ಸವ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಮೈಸೂರು ಅರಸು ಮನೆತನದವರಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಉತ್ಕರ್ಷ ದೊರೆತಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಅಂಗವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು-ಕ್ರೀಡೆಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ದಸರಾ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ. ದಸರಾ ಗೊಂಬೆ(ಬೊಂಬೆ)ಗಳ ಉತ್ಸವ, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ದಸರಾ ದರ್ಬಾರು... ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನೆರೆದವರನ್ನು ರಂಜಿಸದೇ ಬಿಡವು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವವರು ಈ ದೃಶ್ಯವೈಭವವನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು.

ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಮರುದಿನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ನವರಾತ್ರಿ ಮಹೋತ್ಸವದಿಂದ ದಸರೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಕಡೆಯ ದಿನದಂದು ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಖಂಡೆ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಗೆ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ, ಪಾಡ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದರೆ, ರೈತರು ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ-ರಾಸುಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ ನೈವೇದ್ಯಗೈಯುವುದು ಇನ್ನೂ ವಿಶೇಷವಾದುದು.

ನವರಾತ್ರಿಯ ಮಾರನೇ ದಿನ ಬನ್ನಿ ಮುಡಿಯುವುದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಹಲವು ದಿನಗಳಿಂದ-ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಮನಸ್ತಾಪದಿಂದ-ವಿರಸದಿಂದ ಮಾತು ಬಿಟ್ಟು ದೂರವಾದವರು, ಆ ದಿನ ಎಲ್ಲ ಮರೆತು ಬನ್ನಿ(ಬನ್ನಿ ಬಂಗಾರ) ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ, ದಸರೆಯು ಜನರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮರಸದಿಂದ ಕೂಡಿ ಬಾಳಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಿ ಮುಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ-ಕಿರಿಯ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ ಮತದ ಸೋಂಕೂ ಇಲ್ಲ. ಹಬ್ಬಗಳು ಮಾನವತೆಯ ಆಚರಣೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ.

ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳಂತೆ ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲೂ ವಿಧವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯ ಭೋಜ್ಯಗಳಂತೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ, ಭೋಜನ ಸವಿದು-ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧ, ಸಮಾಜದ ಸಂಬಂಧ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು-ಮುಂದುವರಿಯಲು ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ದಸರಾ.

ಎಲ್ಲ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳ ಮೂಲೋದ್ದೇಶವೇ ಮನುಕುಲದ ಸಾಮರಸ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಸರಾ ಯಶಸ್ವೀ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ, ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.

ಮುಖಪುಟ / ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ಕನ್ನಡ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಮೋನಿಯಲ್ಲಿ - ಉಚಿತ ನೋಂದಣಿ !

ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿ ತಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಿರಿ
Enable
x
Notification Settings X
Time Settings
Done
Clear Notification X
Do you want to clear all the notifications from your inbox?
Settings X
We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Oneindia sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Oneindia website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more